Ένα άγαλμα είναι η προσπάθεια του ανθρώπου να νικήσει τον χρόνο. Να παγώσει μια μορφή, μια χειρονομία, ένα βλέμμα, πριν τα πάρει η φθορά. Η πέτρα αντιστέκεται. Στέκεται εκεί, ακίνητη, σαν να έχει συμφωνήσει με την αιωνιότητα.
Κι όμως, υπάρχει κάτι παράξενο σε ένα άγαλμα που παίζει μουσική.
Γιατί η μουσική είναι ακριβώς το αντίθετο της πέτρας. Δεν στέκεται. Δεν κρατιέται. Δεν φυλακίζεται. Γεννιέται για να πεθάνει. Κάθε νότα κουβαλά ήδη μέσα της το τέλος της. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη σύντομη ζωή του ήχου υπάρχει κάτι που η πέτρα, όσο ανθεκτική κι αν είναι, δεν μπορεί να κατακτήσει: η συγκίνηση.
Το άγαλμα μένει ακίνητο, ενώ η μελωδία ταξιδεύει.
Ίσως εκεί βρίσκεται και το παράδοξο της ανθρώπινης ύπαρξης. Θέλουμε να αφήσουμε πίσω μας κάτι που να διαρκεί, ένα όνομα, ένα έργο, μια εικόνα, μια πέτρα χαραγμένη με τα χαρακτηριστικά μας. Φοβόμαστε την εξαφάνιση και χτίζουμε μνημεία απέναντι στη λήθη. Αλλά η ζωή δεν υπήρξε ποτέ μνημείο. Υπήρξε κίνηση.
Ο άνθρωπος δεν είναι αυτό που μένει ίδιος. Είναι αυτό που αλλάζει.
Η μουσική το γνωρίζει. Γι’ αυτό δεν προσπαθεί να σταματήσει τον χρόνο. Τον διασχίζει. Δεν αντιστέκεται στη σιωπή· επιστρέφει σε αυτήν. Και ίσως αυτή να είναι η πιο βαθιά μορφή σοφίας: να μην απαιτείς από τη ζωή να διαρκεί για να έχει αξία.
Μια μελωδία δεν είναι λιγότερο όμορφη επειδή τελειώνει.
Ίσως είναι όμορφη ακριβώς επειδή τελειώνει.
Κι έτσι το άγαλμα που παίζει μουσική γίνεται μια μικρή φιλοσοφική ανατροπή. Η πέτρα, που υποτίθεται πως συμβολίζει την αιωνιότητα, χρειάζεται τον εφήμερο ήχο για να αποκτήσει ζωή. Η ακινησία χρειάζεται την κίνηση. Η σιωπή χρειάζεται τη μουσική. Το αιώνιο χρειάζεται το εφήμερο για να γίνει ανθρώπινο.
Μπορεί τελικά να μη φοβόμαστε τόσο τον θάνατο όσο τη σιωπή που φανταζόμαστε πως έρχεται μετά.
Και ίσως γι’ αυτό φτιάχνουμε αγάλματα.
Για να μείνει κάτι.
Αλλά ίσως το σημαντικότερο δεν είναι αυτό που μένει.
Είναι αυτό που, για μια στιγμή, ακούστηκε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου