Το "Τούνελ".

 

Η Ελλάδα μοιάζει να ζει εδώ και χρόνια μέσα σε ένα ατελείωτο τούνελ. Κάθε κυβέρνηση υπόσχεται ότι «το φως είναι κοντά». Κάθε φορά, όμως, η έξοδος μετατίθεται λίγο πιο πέρα. Από τα μνημόνια περάσαμε στην ακρίβεια. Από την ακρίβεια στις φυσικές καταστροφές. Από τις καταστροφές στην κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Κι όμως, το σύνθημα παραμένει το ίδιο: «λίγη ακόμη υπομονή».

Το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι οι κρίσεις διαδέχονται η μία την άλλη. Είναι ότι αρχίζουμε να τις θεωρούμε φυσιολογικές. Οι φωτιές βαφτίζονται «πρωτοφανείς», οι πλημμύρες «ακραία φαινόμενα», τα σκάνδαλα «διαχρονικές παθογένειες», η ακρίβεια «εισαγόμενη». Οι ευθύνες διαλύονται μέσα σε μια ομίχλη δηλώσεων, επιτροπών και επικοινωνιακής διαχείρισης, μέχρι η επόμενη κρίση να σβήσει την προηγούμενη.

Έτσι λειτουργεί το τούνελ. Δεν είναι μόνο το σκοτάδι. Είναι η απώλεια του προσανατολισμού. Είναι όταν ο πολίτης παύει να απαιτεί λογοδοσία, γιατί πείθεται ότι τίποτα δεν αλλάζει. Όταν η ενημέρωση γίνεται θέαμα, η πολιτική γίνεται διαχείριση εντυπώσεων και η ευθύνη χάνεται ανάμεσα σε δικαιολογίες.

Μια δημοκρατία, όμως, δεν μπορεί να πορεύεται διαρκώς μέσα σε τούνελ. Χρειάζεται θεσμούς που λειτουργούν, πρόληψη αντί για αποζημιώσεις, διαφάνεια αντί για συγκάλυψη, μακρόπνοο σχεδιασμό αντί για αποσπασματικές εξαγγελίες. Χρειάζεται πολίτες που δεν αρκούνται στις υποσχέσεις, αλλά απαιτούν αποδείξεις.

Το φως δεν θα έρθει επειδή το ανακοίνωσε κάποιος από ένα βήμα. Θα έρθει όταν η πολιτική πάψει να αντιμετωπίζει την κοινωνία ως κοινό που χειροκροτεί και αρχίσει να τη σέβεται ως κυρίαρχο λαό που κρίνει, θυμάται και διεκδικεί. Γιατί το πιο επικίνδυνο τούνελ δεν είναι εκείνο που διασχίζουμε. Είναι εκείνο από το οποίο παύουμε να θέλουμε να βγούμε.