Κόκκινα κορίτσια, πάντα πιο όμορφα.

 

Υπάρχουν βιβλία που δεν μιλούν μόνο για μια εποχή. Μιλούν για τις πληγές που αφήνει ο χρόνος πάνω στους ανθρώπους που κάποτε πίστεψαν πως μπορούσαν να αλλάξουν τον κόσμο. Το «Κόκκινα κορίτσια, πάντα πιο όμορφα» του Frédéric H. Fajardie είναι ένα τέτοιο βιβλίο. Δεν είναι απλώς ένα πολιτικό νουάρ, ούτε μια ιστορία γύρω από τον Μάη του ’68. Είναι μια ελεγεία για μια γενιά που γνώρισε τη μέθη της εξέγερσης και αργότερα τη σιωπή της ήττας.

Ο Φρέντι, ο ήρωας του μυθιστορήματος, ανήκει σε εκείνους τους ανώνυμους ανθρώπους που δεν πέρασαν ποτέ στα βιβλία της επίσημης Ιστορίας. Ήταν η «πεζικαρία» των δρόμων, εκείνοι που βρίσκονταν μπροστά στα οδοφράγματα, όχι για να κερδίσουν αξιώματα, αλλά επειδή πίστευαν πως η δικαιοσύνη δεν είναι μια αφηρημένη έννοια αλλά μια καθημερινή πράξη.

Ο Φρέντι και ο κολλητός του φίλος, ο Τέντι, είναι δύο εικοσάχρονοι αριστεριστές που ζουν με πάθος τα γεγονότα του Μάη του '68 στο Παρίσι. Στην πρώτη γραμμή των οδοφραγμάτων συγκρούονται καθημερινά στους δρόμους με την αστυνομία. Η ζωή τους ανατρέπεται βίαια όταν γίνονται άθελά τους μάρτυρες μιας αστυνομικής προβοκάτσιας. Συγκεκριμένα, βλέπουν μια δολοφονία στην οποία εμπλέκεται ένα ανώτατο στέλεχος της γαλλικής αστυνομίας. Η ζωή τους μπαίνει σε άμεσο κίνδυνο και οι γαλλικές αρχές τους καταζητούν. Λίγο πριν αναγκαστεί να διαφύγει από τη χώρα, ο Φρέντι γνωρίζει και ερωτεύεται παράφορα τη Φρανσίν, το δικό του «κόκκινο κορίτσι». Η Φρανσίν και ο Φρέντι ζουν έναν παράφορο, νεανικό έρωτα στις γειτονιές του Παρισιού. Η σχέση τους διακόπτεται απότομα και βίαια όταν ο Φρέντι αναγκάζεται να διαφύγει κρυφά στην Αφρική για να γλιτώσει τη σύλληψη από την αστυνομία. Κατά τη διάρκεια της εικοσαετούς απουσίας του Φρέντι, οι ζωές τους τραβούν εντελώς διαφορετικούς δρόμους. Η Φρανσίν συνεχίζει τη ζωή της στη Γαλλία, αφήνοντας πίσω της την ορμή της εξέγερσης και την ουτοπία του Μάη.

Είκοσι χρόνια μετά, ο Φρέντι επιστρέφει σε ένα Παρίσι που δεν αναγνωρίζει. Οι δρόμοι υπάρχουν, τα κτίρια υπάρχουν, αλλά η εποχή που τους έδινε νόημα έχει χαθεί. Οι παλιοί σύντροφοι έχουν προσαρμοστεί. Οι παλιές φωνές έχουν γίνει ψίθυροι μέσα σε γραφεία και μηχανισμούς εξουσίας. Όταν ο Φρέντι επιστρέφει το 1988, ο κύριος στόχος του είναι να εντοπίσει την Φρανσίν. Η συνάντησή τους όμως φέρνει τη σκληρή απομυθοποίηση. Η Φρανσίν δεν είναι πια το επαναστατικό «κόκκινο κορίτσι» του παρελθόντος. Έχει αλλάξει, έχει ενσωματωθεί στην καθημερινότητα της αστικής κοινωνίας και ο χρόνος έχει σβήσει τη φλόγα εκείνης της εποχής.

Και τότε γεννιέται το μεγάλο ερώτημα του βιβλίου: τι είναι μεγαλύτερη ήττα; Να χάσεις μια μάχη ή να ξεχάσεις γιατί πολέμησες;

Ο Φαζαρντί δεν παρουσιάζει τον Φρέντι ως νικητή. Δεν του χαρίζει μια εύκολη δικαίωση. Είναι μόνος, πληγωμένος, ένας άνθρωπος που κουβαλά μέσα του ένα παρελθόν που κανείς άλλος δεν θυμάται. Όμως μέσα σε αυτή τη μοναξιά υπάρχει κάτι πολύτιμο: η άρνηση της εσωτερικής παράδοσης.

Γιατί η επανάσταση δεν χάνεται μόνο όταν πέφτουν τα οδοφράγματα. Χάνεται όταν οι άνθρωποι παύουν να αισθάνονται την ανάγκη να αμφισβητούν.

Η Φρανσίν, το «κόκκινο κορίτσι» του τίτλου, δεν είναι μόνο ένας χαμένος έρωτας. Είναι η ίδια η ουτοπία. Είναι η ανάμνηση μιας εποχής όπου όλα έμοιαζαν δυνατά. Όταν ο Φρέντι τη συναντά ξανά, δεν συναντά μόνο μια γυναίκα που άλλαξε. Συναντά το πέρασμα του χρόνου, τη φθορά των ονείρων, τη δύσκολη αλήθεια πως ακόμη και οι πιο όμορφες ιδέες μπορούν να ξεθωριάσουν όταν δεν προστατεύονται.

Κι όμως, μέσα στην απογοήτευση υπάρχει μια παράξενη ομορφιά. Γιατί ο άνθρωπος δεν μετριέται μόνο από τις νίκες του. Μετριέται και από αυτά που αρνήθηκε να προδώσει.

Το «Κόκκινα κορίτσια, πάντα πιο όμορφα» είναι τελικά ένα βιβλίο για τη μνήμη. Για εκείνους που έμειναν πιστοί σε κάτι που ο κόσμος αποφάσισε να ξεχάσει. Για εκείνους που προτίμησαν τη μοναξιά από την άνεση, την αμφιβολία από τον κυνισμό, το όνειρο από τον συμβιβασμό.

Γιατί ίσως η μεγαλύτερη ήττα μιας επανάστασης δεν είναι ότι δεν κατάφερε να αλλάξει τον κόσμο. Είναι ότι κάποτε κατάφερε να αλλάξει τους ανθρώπους -και μετά πολλοί άνθρωποι ξέχασαν πως άλλαξαν.

Το «Κόκκινα κορίτσια, πάντα πιο όμορφα» δεν είναι απλώς ένα πολιτικό χρονικό· είναι ένα μάθημα ύφους. Με μια γραφή λιτή, κοφτή και επιθετική, ο Φαζαρντί γράφει για τους ανώνυμους που ξεχάστηκαν από τα επίσημα επετειακά αφιερώματα. Είναι ένα βιβλίο για τη νοσταλγία, την προδοσία, αλλά κυρίως για την ομορφιά του να παραμένεις πιστός στα όνειρά σου, ακόμη κι όταν όλα γύρω σου καταρρέουν.