Από τα Περσινά Ξινά Σταφύλια στα Φετινά Γλυκά: Η Τέχνη του να Προχωράς.

 

Η ελληνική γλώσσα κρύβει μέσα στις παροιμίες της μια σοφία που άντεξε στους αιώνες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η φράση «περσινά ξινά σταφύλια». Δεν αναφέρεται στον καρπό του αμπελιού, αλλά στην ανθρώπινη τάση να επιστρέφει αδιάκοπα σε όσα πέρασαν: σε παλιές διαφωνίες, απογοητεύσεις, λάθη, αδικίες και χαμένες ευκαιρίες. Είναι μια υπενθύμιση ότι το παρελθόν, όσο κι αν το αναμοχλεύουμε, δεν αλλάζει. Δεν αποκτά νέα γεύση, ούτε ξαναγράφεται.

Κι όμως, πόσο συχνά εγκλωβιζόμαστε στα «αν» και στα «ίσως». Αναμασούμε λόγια που ειπώθηκαν ή δεν ειπώθηκαν ποτέ, σχέσεις που έσβησαν, αποφάσεις που μας βαραίνουν ακόμη. Πιστεύουμε πως, αν επιστρέψουμε νοερά αρκετές φορές στο χθες, θα βρούμε μια διαφορετική κατάληξη. Όμως ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω. Μας επιτρέπει μόνο να κατανοήσουμε όσα ζήσαμε, όχι να τα αλλάξουμε.

Η ζωή, αντίθετα, βρίσκεται πάντοτε μπροστά μας. Κάθε εποχή φέρνει τον δικό της τρύγο. Κάθε χρόνος ωριμάζει νέους καρπούς, γεννά νέες δυνατότητες, νέες σχέσεις, νέες ελπίδες και νέες αφετηρίες. Όταν όμως κρατάμε σφιχτά τα περσινά ξινά σταφύλια, δεν μένουν ελεύθερα τα χέρια μας για να υποδεχθούν τα φετινά. Έτσι, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, χάνουμε το δώρο του παρόντος, επειδή αρνούμαστε να αποχωριστούμε το βάρος του χθες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να απαρνηθούμε τη μνήμη. Η μνήμη είναι πολύτιμη όταν μετατρέπεται σε γνώση, εμπειρία και σοφία. Γίνεται όμως εμπόδιο όταν μετατρέπεται σε τόπο μόνιμης κατοικίας. Ο ώριμος άνθρωπος δεν είναι εκείνος που θυμάται τα πάντα, αλλά εκείνος που γνωρίζει τι αξίζει να κρατήσει ως μάθημα και τι πρέπει να αφήσει να το παρασύρει ο χρόνος.

Ίσως, τελικά, η πραγματική σοφία να βρίσκεται σε μια απλή αλλά βαθιά επιλογή: αντί να αναζητούμε διαρκώς τα «περσινά ξινά σταφύλια», να διαλέγουμε τα φρέσκα, τα φετινά. Εκείνα που ωρίμασαν κάτω από τον σημερινό ήλιο, που κουβαλούν το άρωμα του παρόντος και την υπόσχεση του αύριο.

Γιατί η ζωή δεν ανταμείβει όσους μένουν αιχμάλωτοι στις γεύσεις του χθες. Ανταμείβει εκείνους που έχουν το θάρρος να αφήσουν πίσω ό,τι ξίνισε και να απλώσουν το χέρι στον νέο καρπό κάθε εποχής. Εκεί βρίσκεται η αληθινή τέχνη του να προχωράς: να τιμάς το παρελθόν χωρίς να το κουβαλάς, να ζεις το παρόν χωρίς φόβο και να υποδέχεσαι το μέλλον με την ελπίδα ότι τα φετινά σταφύλια μπορούν να είναι πιο γλυκά από όλα όσα άφησες πίσω.