«Η τελευταία Ιθάκη: Ο Νόλαν και η περιπέτεια της ανθρώπινης ύπαρξης.»

Η Οδύσσεια του Νόλαν: Το ταξίδι του ανθρώπου μέσα στον χρόνο.

Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν δεν είναι απλώς η μεταφορά ενός αρχαίου μύθου στη μεγάλη οθόνη. Είναι μια συνάντηση δύο ταξιδιών: του ταξιδιού του Οδυσσέα προς την Ιθάκη και του ταξιδιού του σύγχρονου ανθρώπου προς την αναζήτηση του εαυτού του.

Ο Όμηρος έγραψε πριν από σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια μια ιστορία που παραμένει ζωντανή, επειδή δεν μιλά μόνο για θάλασσες, τέρατα και θεούς. Μιλά για την απώλεια, την επιθυμία της επιστροφής, τη μνήμη και την ανάγκη του ανθρώπου να βρει ξανά το σπίτι του- όχι μόνο έναν τόπο, αλλά μια εσωτερική ισορροπία.

Ο Νόλαν επιλέγει έναν μύθο που πάντοτε τον γοήτευε: τον άνθρωπο αντιμέτωπο με το άγνωστο. Όπως και στις προηγούμενες ταινίες του, ο χρόνος δεν είναι απλώς ένα σκηνικό. Είναι ένας χαρακτήρας. Ο Οδυσσέας δεν παλεύει μόνο με τους ανέμους, τους θεούς και τα μυθικά πλάσματα. Παλεύει με τη φθορά των χρόνων, με το ερώτημα αν η επιστροφή είναι πραγματικά δυνατή και αν ο άνθρωπος μπορεί να ξαναβρεί αυτό που άφησε πίσω.

Η μεγάλη δύναμη της ομηρικής «Οδύσσειας» βρίσκεται στην ιδέα ότι κανένα ταξίδι δεν αφήνει τον ταξιδιώτη ίδιο. Ο Οδυσσέας ξεκινά ως βασιλιάς της Ιθάκης και επιστρέφει ως άνθρωπος που έχει γνωρίσει τα όρια της δύναμής του. Έχει χάσει συντρόφους, έχει γνωρίσει πειρασμούς, έχει αντικρίσει τη μοναξιά της ύπαρξης.

Η Ιθάκη, λοιπόν, δεν είναι απλώς ο τελικός προορισμός. Είναι η συμβολική επιστροφή στον πυρήνα του ανθρώπου. Είναι η στιγμή που, μετά από όλες τις καταιγίδες, ο άνθρωπος αναρωτιέται ποιος πραγματικά είναι.

Ο Νόλαν κινηματογραφεί έναν αρχαίο μύθο με τη γλώσσα του 21ου αιώνα. Εκεί όπου ο Όμηρος χρησιμοποιούσε θεούς και τέρατα, ο σύγχρονος κινηματογράφος χρησιμοποιεί εικόνες, ήχο και τεχνολογία για να μιλήσει για τους ίδιους φόβους: τον φόβο της απώλειας, τη σύγκρουση με το πεπρωμένο, την ανάγκη για αγάπη και επιστροφή.

Η «Οδύσσεια» δεν είναι τελικά μια ιστορία για έναν άνθρωπο που ταξιδεύει στη θάλασσα. Είναι μια ιστορία για όλους μας. Γιατί κάθε άνθρωπος κουβαλά μια δική του Τροία, μια δική του θάλασσα και μια δική του Ιθάκη.

Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο επίτευγμα του Νόλαν: ότι μας θυμίζει πως ο μεγαλύτερος μύθος δεν είναι ο Οδυσσέας. Είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, που συνεχίζει να ταξιδεύει, παρά τις απώλειες, αναζητώντας πάντα έναν τόπο όπου θα μπορέσει να πει: «Έφτασα».