Η ελευθερία των σπουργιτών.

 

Τα σπουργίτια δεν γνωρίζουν σύνορα. Δεν έχουν χάρτες, διαβατήρια ή ιδιοκτησίες. Κι όμως, κάθε πρωί χαράζουν στον αέρα τη δική τους πορεία, σαν μικρές υπενθυμίσεις πως η ελευθερία δεν είναι πάντα κάτι μεγάλο και θεαματικό· πολλές φορές είναι ένα απλό πέταγμα πάνω από μια αυλή, ένα τραγούδι σε ένα κλαδί, μια στιγμή ανεξαρτησίας μέσα στην απεραντοσύνη του κόσμου.

Και μέσα σε αυτή την ελευθερία υπάρχει και η καθημερινή τους προσπάθεια επιβίωσης. Το σπουργίτι πετά από τόπο σε τόπο για να βρει τον σπόρο του, το ψίχουλο, την τροφή που θα το κρατήσει ζωντανό. Δεν ζητά ελεημοσύνη, δεν απλώνει το φτερό του ως χέρι επαιτείας. Δεν είναι κλέφτης επειδή παίρνει έναν καρπό που έπεσε στη γη, ούτε επαίτης επειδή αναζητά αυτό που η φύση τού προσφέρει.

Το σπουργίτι δεν έχει την αλαζονεία του ανθρώπου που θεωρεί πως όλα του ανήκουν. Παίρνει μόνο όσο χρειάζεται. Δεν συσσωρεύει, δεν φυλακίζει, δεν στερεί από τα άλλα πλάσματα. Η αναζήτηση της τροφής του δεν είναι πράξη αρπαγής· είναι ένας αρχαίος διάλογος με τη φύση, μια συμφωνία επιβίωσης που γράφτηκε πριν από τις ανθρώπινες κοινωνίες. Η αναζήτηση της τροφής και η ανάγκη της επιβίωσης δεν είναι εμπόδιο στην ελευθερία του· είναι μέρος της ίδιας της ελευθερίας του. 

Γιατί ελεύθερο δεν είναι μόνο εκείνο το πλάσμα που πετά χωρίς δεσμούς, αλλά και εκείνο που αγωνίζεται να ζήσει χωρίς να χάνει την αξιοπρέπεια και τη φύση του.

Ο άνθρωπος έχτισε τείχη, χάραξε γραμμές, δημιούργησε κανόνες και συχνά ξέχασε πως η φύση γνώριζε την ελευθερία πριν από εκείνον. Το σπουργίτι δεν ζητά άδεια για να πετάξει. Δεν περιμένει την έγκριση κανενός για να αναζητήσει τον δρόμο του. Η ύπαρξή του είναι μια μικρή πράξη ανεξαρτησίας απέναντι σε κάθε περιορισμό.

Κι όμως, το σπουργίτι δεν είναι ένα σύμβολο δύναμης. Είναι μικρό, ευάλωτο, καθημερινό. Ίσως γι’ αυτό η ελευθερία του έχει μεγαλύτερη αξία. Γιατί μας θυμίζει πως η ελευθερία δεν ανήκει μόνο στους δυνατούς, στους ισχυρούς, στους κατακτητές και στους θορυβώδεις. Ανήκει και σε όποιον αγωνίζεται σιωπηλά για την επιβίωσή του, χωρίς να χάνει την αξιοπρέπειά του.

Στις πόλεις μας, ανάμεσα σε τσιμέντο και θόρυβο, τα σπουργίτια συνεχίζουν να τραγουδούν. Δεν κάνουν επαναστάσεις με σημαίες· κάνουν μια σιωπηλή επανάσταση με την παρουσία τους. Μας λένε πως η ανάγκη δεν είναι ντροπή, πως η αναζήτηση τροφής δεν είναι αδυναμία και πως όποιος παλεύει τίμια για να ζήσει δεν είναι ούτε κλέφτης ούτε επαίτης.

Ίσως τελικά η μεγαλύτερη ελευθερία να μην είναι να έχεις όλο τον κόσμο δικό σου, αλλά να μπορείς να μην ανήκεις σε κανένα κλουβί. Να κρατάς μέσα σου λίγο ουρανό και να πετάς, έστω για λίγα δευτερόλεπτα, σαν ένα σπουργίτι που θυμάται πως γεννήθηκε ελεύθερο και που δεν μπορεί να επιβιώσει σε κανένα κλουβί.