"Ποτέ δε θα πειράξω
τα ζώα τα καημένα,
μην τάχα σαν εμένα
κι εκείνα δεν πονούν;
Θα τα χαϊδεύω πάντα,
προστάτης τους θα γίνω.
Ποτέ δε θα τ' αφήνω
στους δρόμους να πεινούν.
Ακόμα κι όταν βλέπω
πως τα παιδεύουν άλλοι,
εγώ θα τρέχω πάλι
με θάρρος σταθερό,
θα προσπαθώ με χάδια
τον πόνο τους να γιάνω
κι ό,τι μπορώ θα κάνω
να τα παρηγορώ."
Ιωάννης Πολέμης, "Τα ζώα."
ΥΓ) Υπάρχουν στιγμές που η πιο καθαρή μορφή ανθρωπιάς δεν βρίσκεται στα μεγάλα λόγια, αλλά σε μια απλή πράξη φροντίδας. Ένα χέρι που χαϊδεύει ένα φοβισμένο ζώο, ένα μπολ νερό σε μια ζεστή μέρα, μια φωνή που υψώνεται απέναντι στην κακοποίηση. Εκεί κρίνεται η ποιότητα του ανθρώπου: στον τρόπο που συμπεριφέρεται σε εκείνους που δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους.
Το ερώτημα του ποιητή «μην τάχα σαν εμένα κι εκείνα δεν πονούν;» είναι ίσως ένα από τα πιο βαθιά ερωτήματα της ηθικής. Γιατί ο πόνος δεν έχει ανθρώπινο προνόμιο. Δεν ανήκει μόνο σε εκείνον που μιλά, που κλαίει με λέξεις, που μπορεί να ζητήσει βοήθεια. Υπάρχει και στη σιωπή των ματιών ενός ζώου, στον φόβο ενός πλάσματος που εγκαταλείφθηκε, στην αγωνία μιας ζωής που ζητά μόνο λίγη ασφάλεια και στοργή.
Ο άνθρωπος συχνά θεωρεί τον εαυτό του κυρίαρχο της φύσης. Όμως η πραγματική ανωτερότητα δεν βρίσκεται στη δύναμη να επιβάλλεται, αλλά στην ικανότητα να προστατεύει. Η δύναμη χωρίς ευσπλαχνία γίνεται αλαζονεία. Η γνώση χωρίς ευθύνη γίνεται εκμετάλλευση. Ο πολιτισμός χωρίς σεβασμό στη ζωή παραμένει μια κενή λέξη.
Τα ζώα δεν ζητούν από εμάς μεγάλα πράγματα. Δεν ζητούν ανταλλάγματα, ούτε γνωρίζουν την έννοια της ιδιοτέλειας. Προσφέρουν συντροφιά, εμπιστοσύνη και μια αγάπη αθόρυβη, χωρίς όρους. Και ακριβώς γι’ αυτό η ευθύνη μας απέναντί τους είναι μεγαλύτερη. Όταν ένα πλάσμα εξαρτάται από τη δική μας καλοσύνη, η αδιαφορία μας γίνεται μια μορφή σκληρότητας.
Η προστασία των ζώων δεν είναι μια δευτερεύουσα ευαισθησία. Είναι καθρέφτης της κοινωνίας μας. Μια κοινωνία που ανέχεται την κακοποίηση των αδύναμων, είτε αυτοί είναι άνθρωποι είτε ζώα, χάνει σταδιακά την ικανότητα να αισθάνεται. Αντίθετα, μια κοινωνία που μαθαίνει στα παιδιά της να αγαπούν και να προστατεύουν κάθε ζωντανό πλάσμα, καλλιεργεί πολίτες με ενσυναίσθηση και συνείδηση.
Ίσως η πιο μεγάλη μάθηση να βρίσκεται σε μια απλή πράξη: να σκύψουμε δίπλα σε μια ανήμπορη ζωή και να της δείξουμε ότι δεν είναι μόνη. Γιατί τελικά η ανθρωπιά δεν μετριέται από το πόσο ψηλά μπορούμε να φτάσουμε, αλλά από το πόσο χαμηλά μπορούμε να σκύψουμε για να βοηθήσουμε εκείνον που έχει ανάγκη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου