Αναγέννηση- Resurrection.

Αναγέννηση: Το Σινεμά ως Όνειρο που Αρνείται να Πεθάνει.

Υπάρχει μια παράξενη ερώτηση που κρύβεται πίσω από τη νέα ταινία του Bi Gan: αν μπορούσαμε να ζήσουμε για πάντα, τι θα χάναμε από την ανθρώπινη ύπαρξη; Μήπως η θνητότητα είναι εκείνη που δίνει αξία στη μνήμη, στην επιθυμία, στην τέχνη και τελικά στο ίδιο το όνειρο;

Με την "Αναγέννηση" (διεθνής τίτλος: Resurrection,  κινέζικος τίτλος: Kuangye Shidai), ο Bi Gan επιστρέφει όχι απλώς με μια ταινία, αλλά με μια κινηματογραφική τελετουργία. Μετά τα αριστουργηματικά "Kaili Blues" και "Long Day's Journey Into Night", ο Κινέζος δημιουργός επιχειρεί κάτι ακόμη πιο φιλόδοξο: να αφηγηθεί την ιστορία του κινηματογράφου σαν ένα όνειρο που περνά από σώμα σε σώμα, από εποχή σε εποχή.

Πρόκειται για μια από τις πιο πολυσυζητημένες, φιλόδοξες και πολυσύνθετες ταινίες των τελευταίων ετών. Ένα επικό δράμα επιστημονικής φαντασίας. Αποσπώντας το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής (Prix Spécial) στο Φεστιβάλ Καννών, το φιλμ απέδειξε ότι το σινεμά του δημιουργού του παραμένει μια καθαρά αισθητηριακή εμπειρία.

Η ταινία εκτυλίσσεται σε ένα δυστοπικό μέλλον όπου η ανθρωπότητα έχει κερδίσει την αθανασία, αλλά έχει χάσει κάτι θεμελιώδες: την ικανότητα να ονειρεύεται. Όσοι ακόμη βιώνουν όνειρα θεωρούνται επικίνδυνοι, σχεδόν ασθενείς μιας παλιάς ανθρώπινης κατάστασης. Είναι οι Deliriants, οι τελευταίοι φορείς μιας εσωτερικής ελευθερίας που ο νέος κόσμος προσπαθεί να εξαλείψει.

Στο κέντρο αυτής της παράξενης μυθολογίας βρίσκεται ο Fantasmer, ένα ον που αλλάζει μορφές και εποχές. Η Big Other, μια μυστηριώδης γυναίκα με τη δύναμη να εισέρχεται στις ψευδαισθήσεις του, τον οδηγεί σε ένα ταξίδι βαθιά στο ασυνείδητο. Ένα κερί ανάβει και μαζί του ανάβουν εκατό χρόνια κινηματογραφικών αναμνήσεων.

Ο Bi Gan χωρίζει το έργο του σε έξι κεφάλαια, εμπνευσμένα από τις έξι αισθήσεις της βουδιστικής φιλοσοφίας: όραση, ακοή, γεύση, όσφρηση, αφή και νους. Όμως οι αισθήσεις εδώ δεν είναι απλώς τρόποι αντίληψης· είναι πύλες προς διαφορετικές εποχές της κινηματογραφικής ιστορίας.

Η εικόνα συναντά τον βωβό κινηματογράφο και τον γερμανικό εξπρεσιονισμό. Η σκιά θυμάται το φιλμ νουάρ. Η αφή ξυπνά τις πληγές του πολέμου. Ο νους ταξιδεύει προς το τέλος της χιλιετίας, εκεί όπου η νοσταλγία συναντά την τεχνολογία.

Και ύστερα έρχεται το μεγάλο κινηματογραφικό θαύμα: ένα συνεχές πλάνο περίπου 35-40 λεπτών, μια χορογραφία κάμερας που καταργεί τα όρια ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Σε μια παραθαλάσσια πόλη την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1999, ο χρόνος μοιάζει να λιώνει. Οι δρόμοι, τα φώτα νέον, τα πρόσωπα και οι αναμνήσεις γίνονται ένα ποτάμι εικόνων που θυμίζει το ονειρικό σύμπαν του διάσημου σκηνοθέτη Wong Kar-wai.

Το Resurrection δεν ζητά από τον θεατή να το «καταλάβει» με τον παραδοσιακό τρόπο. Ζητά να το βιώσει. Είναι περισσότερο ποίημα παρά αφήγηση, περισσότερο μουσική παρά διάλογος. Ένα κινηματογραφικό παζλ όπου κάθε κομμάτι δεν οδηγεί σε μια λύση, αλλά σε μια αίσθηση.

Η ταινία θέτει τελικά ένα ερώτημα που αφορά όχι μόνο το σινεμά αλλά τον ίδιο τον άνθρωπο: Τι απομένει από εμάς όταν πάψουμε να ονειρευόμαστε;

Ίσως η απάντηση του Bi Gan είναι πως ο κινηματογράφος υπάρχει ακριβώς γι’ αυτό: για να μας θυμίζει ότι είμαστε θνητοί, άρα ικανοί να αισθανθούμε. Ότι κάθε εικόνα είναι μια μικρή εξέγερση απέναντι στη λήθη. Ότι το όνειρο, όσο εύθραυστο κι αν είναι, αποτελεί την τελευταία μορφή ελευθερίας.

Το Resurrection είναι ένα ερωτικό γράμμα προς την έβδομη τέχνη. Μια υπενθύμιση πως πριν το σινεμά γίνει βιομηχανία, ήταν -και παραμένει- ένα σκοτεινό δωμάτιο όπου οι άνθρωποι μαζεύονται για να ξαναβρούν τα χαμένα τους όνειρα.