Περί αυνανισμού: Ένα πολιτικό εγχειρίδιο αυτοεξυπηρέτησης σε μια χώρα που τα κάνει όλα μόνη της.

 

Ο αυνανισμός είναι ίσως η πιο παρεξηγημένη πράξη στην ιστορία του ανθρώπου. Όχι γιατί είναι κάτι περίεργο, αλλά γιατί η ανθρωπότητα έχει μια μοναδική ικανότητα: να κάνει περίπλοκο ακόμη και αυτό που γίνεται χωρίς εγχειρίδιο χρήσης.

Για αιώνες, θεολόγοι, ηθικολόγοι και διάφοροι επαγγελματίες της ενοχής προσπάθησαν να πείσουν τον κόσμο ότι το χέρι του ανθρώπου είναι επικίνδυνο εργαλείο. Την ίδια ώρα, βέβαια, τα ίδια χέρια υπέγραφαν πολέμους, διαφθορά, σκάνδαλα και αποφάσεις που επηρέαζαν εκατομμύρια ζωές. Αλλά εκεί δεν υπήρχε πρόβλημα. Το πρόβλημα ήταν η ιδιωτική ζωή του πολίτη.

Ο αυνανισμός έγινε έτσι ένας μικρός καθρέφτης της κοινωνίας: όλοι μιλούν γι’ αυτόν, κανείς δεν παραδέχεται ότι τον κάνει.

Στην πολιτική, μάλιστα, η έννοια έχει αποκτήσει σχεδόν μεταφορική αξία. Ζούμε σε μια εποχή όπου πολλές εξουσίες φαίνεται να ασχολούνται με έναν ιδιότυπο πολιτικό αυνανισμό: αυτοθαυμάζονται, αυτοχειροκροτούνται και αυτοβεβαιώνονται, χωρίς να χρειάζονται την κοινωνία παρά μόνο ως θεατή.

Οι κυβερνήσεις συχνά επιδίδονται σε μια διαδικασία «αυτοϊκανοποίησης» με αριθμούς, διαγράμματα και επιτυχίες που παρουσιάζονται στα δελτία ειδήσεων. Η πραγματικότητα, όμως, βρίσκεται έξω από τις αίθουσες συνεδριάσεων: στην τσέπη του πολίτη, στα νοσοκομεία, στα δάση που καίγονται, στους νέους που φεύγουν.

Και όπως στον προσωπικό αυνανισμό το πρόβλημα δεν είναι η πράξη αλλά η υπερβολή και η απομόνωση, έτσι και στην πολιτική το πρόβλημα δεν είναι η αυτοπεποίθηση αλλά η αυτάρκεια μιας εξουσίας που παύει να ακούει.

Μια κοινωνία που κοιτάζει συνεχώς τον εαυτό της στον καθρέφτη κινδυνεύει να ξεχάσει τον κόσμο γύρω της.

Ίσως τελικά ο μεγαλύτερος αυνανισμός να μην είναι αυτός του σώματος, αλλά αυτός της εξουσίας: η στιγμή που κάποιος πιστεύει τόσο πολύ στη δική του εικόνα, ώστε δεν χρειάζεται πλέον την πραγματικότητα. 

Και τότε η δημοκρατία μένει μόνη της στο δωμάτιο, να περιμένει κάποιον να ανοίξει την πόρτα.