Το φως που καίει.

«Το φως που καίει» του Κώστα Βάρναλη είναι ένα από τα πιο αιχμηρά ποιητικά έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, γιατί δεν υμνεί το φως ως καθαρότητα, αλλά το απογυμνώνει από την αθωότητά του.

Εκεί, το φως δεν είναι σωτηρία. Είναι αποκάλυψη που καίει, γνώση που πονά, αλήθεια που δεν παρηγορεί. Ο Βάρναλης αντιστρέφει την παραδοσιακή εικόνα: δεν υπάρχει εξιδανίκευση, αλλά σύγκρουση με τον κόσμο όπως είναι -κοινωνικό, άνισο, σκληρό.

Στο έργο αυτό, η ποίηση γίνεται σχεδόν πολιτική πράξη. Ο άνθρωπος δεν παρουσιάζεται ως αγνός φορέας υψηλών ιδεών, αλλά ως ον μέσα στην ιστορία, μέσα στην ανάγκη, μέσα στην αδικία. Το «φως» δεν ανυψώνει· αποκαλύπτει τα τραύματα.

Κι όμως, μέσα σε αυτή τη σκληρότητα υπάρχει κάτι παράδοξα λυτρωτικό: η άρνηση της ψευδαίσθησης. Γιατί μόνο όταν το φως καίει, παύει να κρύβει. Και τότε ο άνθρωπος, ακόμη κι αν πληγώνεται, βλέπει καθαρά.

Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο Βάρναλης: «να καίει το φως, να καίει».