«Δική μου είναι η Ελλάς.»

Το «Ούζο όταν πιεις» (γνωστό και ως «Δική μου είναι η Ελλάς») είναι ένα πασίγνωστο παραδοσιακό ρεμπέτικο τραγούδι που κυκλοφόρησε το 1977 με τη φωνή της Χαρούλας Αλεξίου στον εμβληματικό δίσκο της «24 Τραγούδια».

Το τραγούδι αποτελεί διασκευή του παλιού σμυρναίικου/ρεμπέτικου τραγουδιού «Πρέζα όταν πιεις». Ερμηνεύτηκε αρχικά από τη Ρόζα Εσκενάζυ το 1934. Το καθεστώς του Μεταξά το απαγόρευσε αμέσως λόγω των στίχων για τα ναρκωτικά («πρέζα»), τη λέξη «δικτάτορας» και τις αναφορές στην «κατάντια της Ελλάς». Η Χάρις Αλεξίου αντικατέστησε τη λέξη «πρέζα» με τη λέξη «ούζο», μετατρέποντάς το σε μία από τις μεγαλύτερες και πιο διαχρονικές επιτυχίες της. Η μουσική ανήκει στον Σώσο Ιωαννίδη και οι στίχοι στον Αιμίλιο Σαββίδη.

Το τραγούδι είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το ρεμπέτικο μεταφέρει την κοινωνική κριτική μέσα από το χιούμορ, την υπερβολή και την καθημερινή γλώσσα. Η αλλαγή από την «πρέζα» στο «ούζο» δεν άλλαξε μόνο μια λέξη· άλλαξε ολόκληρο το σύμβολο. Η πρέζα παρέπεμπε στην εξαθλίωση, στην απαγόρευση και στον κόσμο του περιθωρίου του Μεσοπολέμου. Το ούζο, αντίθετα, ανήκει στο ελληνικό τραπέζι, στο καφενείο, στην παρέα, στη γιορτή αλλά και στην ψευδαίσθηση της δύναμης που χαρίζει το ποτό.

Ο ήρωας του τραγουδιού, όταν πίνει, δεν γίνεται πραγματικά βασιλιάς ή Θεός· γίνεται ένας μικρός αυτοκράτορας της στιγμής. Το ούζο του δίνει την ψευδαίσθηση ότι «κατακτά τον κόσμο», ενώ πίσω από αυτή την υπερβολή κρύβεται η πικρή αλήθεια ενός ανθρώπου που προσπαθεί να ξεφύγει από μια δύσκολη πραγματικότητα.

Η φράση «Δική μου είναι η Ελλάς» είναι σχεδόν σαρκαστική. Δεν είναι ύμνος δύναμης αλλά καθρέφτης μιας κοινωνίας πληγωμένης, μιας Ελλάδας που «της λείπει το ένα της ποδάρι»- μια χώρα που κουτσαίνει, που παλεύει με τις απώλειές της, αλλά συνεχίζει να τραγουδά.

Το ρεμπέτικο συχνά έκανε κάτι μοναδικό: έβαζε τον πόνο να χορεύει. Έκανε τον φτωχό να γίνεται βασιλιάς για ένα βράδυ, όχι επειδή άλλαζε η ζωή του, αλλά επειδή για λίγες ώρες ένα ποτήρι στο τραπέζι μπορούσε να του χαρίσει την ψευδαίσθηση της ελευθερίας. Σαν να λέει το τραγούδι: «Δεν έχω τον κόσμο, μα όσο κρατάω το ποτήρι μου, ο κόσμος για λίγο γίνεται δικός μου.»

«Από το βράδυ ως το πρωί,

δική μου είναι η ζωή,

κι όλο τον κόσμο κατακτώ,

φίνο ουζάκι σαν ρουφώ.

Όλος ο κόσμος είναι θύμα μου,

σαν έχω ούζο και μεθάω,

κι οι πολισμάνοι όταν θα με δουν,

μελάνι αμολάω.

Ούζο όταν πιεις, γίνεσαι ευθύς,

βασιλιάς, δικτάτορας, Θεός και κοσμοκράτορας,

σαν το καλοπιείς, βρε θα ευφρανθείς,

κι όλα πια στον κόσμο, ρόδινα θε να τα δεις.

Δική μου είναι η Ελλάς,

που στη κατάντια της γελάς,

της λείπει το ένα της ποδάρι,

που της το παίξανε στο ζάρι.

Εγώ θα γίνω παντοκράτορας,

κι ο κόσμος στάχτη αν θα γίνει,

ο ένας θα μ’ ανάβει το σεβντά,

κι ο άλλος θα το σβήνει.»