Το Καθήκον να Χτίζουμε στην Άμμο.

Από τον Μπόρχες στον Θηβαίο: Το Καθήκον να Χτίζουμε στην Άμμο.

Υπάρχουν κάποιοι στίχοι που, όταν τους ακούς για πρώτη φορά, νιώθεις ένα ξαφνικό σφίξιμο στο στομάχι. Μια αλήθεια τόσο γυμνή και ταυτόχρονα τόσο λυτρωτική, που σε αναγκάζει να σταματήσεις ό,τι κάνεις και απλώς να ακούσεις.

«Τίποτα δε χτίζεται πάνω στην πέτρα, όλα πάνω στην άμμο χτίζονται.

Μα εγώ θα χτίζω πάνω στην άμμο, σαν να ήταν η άμμος πέτρα».

Αυτές οι λέξεις σφράγισαν μια ολόκληρη γενιά στην ελληνική μουσική σκηνή. Πίσω από το εμβληματικό τραγούδι «Περικοπές ενός απόκρυφου Ευαγγελίου» του Θηβαίου βρίσκεται το έργο ενός από τους σπουδαιότερους λογοτέχνες του 20ού αιώνα, του Χόρχε Λουίς Μπόρχες.

Το Απόκρυφο Ευαγγέλιο του Μπόρχες.

Το 1969, ο τυφλός πλέον Αργεντινός συγγραφέας Χόρχε Λουίς Μπόρχες (Jorge Luis Borges) εκδίδει την ποιητική συλλογή «Elogio de la Sombra» («Εγκώμιο του σκότους»). Μέσα σε αυτήν βρίσκεται το ποίημα «Fragmentos de un Evangelio Apócrifo» («Αποσπάσματα ενός απόκρυφου Ευαγγελίου»).

Γραμμένο σε μορφή βιβλικών εδαφίων, το ποίημα ανατρέπει με απόλυτα φιλοσοφικό, γήινο και στωικό τρόπο τα παραδοσιακά κηρύγματα της "Επί του Όρους Ομιλίας". Ο Μπόρχες δεν μιλά για μια μεταθανάτια δικαίωση, αλλά για την ανθρώπινη φύση, τα λάθη, τη συγχώρεση και τη ματαιότητα.

Στο τέλος του ποιήματος, ο Μπόρχες γράφει το συγκλονιστικό:

«Nada se edifica sobre la piedra, todo sobre la arena, pero nuestro deber es edificar como si fuera piedra la arena...» (Τίποτα δεν χτίζεται πάνω στην πέτρα, όλα πάνω στην άμμο, αλλά το καθήκον μας είναι να χτίζουμε σαν η άμμος να ήταν πέτρα).

Το μουσικό χτίσιμο του Θηβαίου.

Το 1996, ένα νέο συγκρότημα, οι Συνήθεις Ύποπτοι, με τη φωνή και τη μουσική του Χρήστου Θηβαίου, κυκλοφορεί τον δίσκο-σταθμό «Μέρες Αδέσποτες». Ανάμεσα στα κομμάτια ξεχωρίζει μια μελαγχολική, ηλεκτρισμένη μπαλάντα με τον τίτλο «Περικοπές ενός απόκρυφου Ευαγγελίου».

Ο Θηβαίος παίρνει τους στίχους του Μπόρχες, τους αποδίδει ελεύθερα στα ελληνικά και τους ντύνει με μια μουσική που ξεκινά από έναν εσωτερικό ψίθυρο και καταλήγει σε ένα ξέσπασμα ηλεκτρικής κιθάρας.

Οι στίχοι του τραγουδιού συμπυκνώνουν τη φιλοσοφία του ποιήματος:

"Μακάριος αυτός που δεν επιμένει να έχει δίκιο

γιατί κανένας δεν έχει δίκιο, ή όλοι έχουν.

Μακάριος αυτός που συγχωρεί τους άλλους

και αυτός που συγχωρεί τον εαυτό του.

Μην υπερεκτιμάτε τη λατρεία της αλήθειας

δεν υπάρχει άνθρωπος που στο τέλος της ημέρας

να μην έχει πει, δικαίως, πολλά ψέματα.

Το να κάνεις καλό στον εχθρό σου

μπορεί να είναι έργο δικαιοσύνης και δεν είναι δύσκολο.

Το να τον αγαπάς είναι έργο αγγέλων, όχι ανθρώπων.

Τίποτα δε χτίζεται πάνω στην πέτρα,

όλα πάνω στην άμμο χτίζονται.

Μα εγώ θα χτίζω πάνω στην άμμο,

σαν να ήταν η άμμος πέτρα."

Γιατί επιμένουμε να χτίζουμε;

Η βιβλική παραβολή λέει πως ο ανόητος άνθρωπος χτίζει το σπίτι του στην άμμο και ο άνεμος το παρασύρει, ενώ ο σοφός επιλέγει την πέτρα. Ο Μπόρχες και ο Θηβαίος έρχονται να ανατρέψουν αυτή τη βεβαιότητα. Στην πραγματική ζωή, τίποτα δεν είναι μόνιμο. Οι σχέσεις, οι έρωτες, οι καριέρες, οι ίδιες οι ζωές μας είναι εφήμερες, φτιαγμένες από άμμο. Η «πέτρα» των απόλυτων βεβαιοτήτων είναι μια ψευδαίσθηση.

Όμως, η ομορφιά της ανθρώπινης ύπαρξης κρύβεται ακριβώς σε αυτή την παραδοχή. Αν και ξέρουμε ότι η άμμος μετακινείται, αν και ξέρουμε ότι όλα κάποια στιγμή θα χαθούν, έχουμε καθήκον να χτίζουμε με όλο μας το είναι. Να αγαπάμε, να δημιουργούμε και να προσπαθούμε, σαν η στιγμή αυτή να ήταν αιώνια. Σαν η άμμος να ήταν πέτρα.