Η αστρονομία, η αστρολογία και ο Στίβεν Χόκινγκ.

Η αστρονομία και η αστρολογία δεν τσακώνονται πραγματικά· απλώς συνυπάρχουν στο ίδιο καφενείο του σύμπαντος, παραγγέλνοντας η καθεμία το δικό της είδος αλήθειας.

Η Αστρονομία κάθεται στο τραπέζι με έναν υπολογιστή, έναν επιταχυντή σωματιδίων στο βλέμμα και μια σχεδόν προσβλητική ηρεμία. Λέει πράγματα όπως “βαρύτητα”, “διαστολή”, “φάσμα ακτινοβολίας”, σαν να είναι λέξεις που δεν χρειάζονται ποίηση για να σταθούν όρθιες. Κάθε της πρόταση είναι μια μικρή πράξη ταπείνωσης προς το σύμπαν: δεν το εξηγεί για να το εξυψώσει, το εξηγεί για να μην το παρεξηγήσει.

Η αστρολογία, στο διπλανό τραπέζι, δεν έχει υπολογιστές. Έχει βλέμματα. Και έναν τρόπο να κάνει τον Κρόνο να ακούγεται σαν συγγενής που εμφανίζεται πάντα όταν δεν έχεις καθαρίσει το σπίτι της ζωής σου. Ο Δίας, εκεί, δεν είναι αέριος γίγαντας -είναι εκείνη η υπερβολική καλή μέρα που σε κάνει να υποψιάζεσαι ότι κάτι θα χαλάσει μετά το γλυκό.

Η διαφορά τους δεν είναι ότι η μία “πιστεύει στο σύμπαν” και η άλλη όχι. Είναι ότι η μία προσπαθεί να το αδειάσει από τις ανθρώπινες προβολές για να δει τι μένει, ενώ η άλλη το γεμίζει μέχρι να αρχίσει να μοιάζει με ιστορία.

Η αστρονομία λέει: “το σύμπαν δεν σε κοιτάει πίσω”. Η αστρολογία απαντά: “εντάξει, αλλά αν το κοιτάξεις αρκετά, αρχίζει να σου μοιάζει”.

Και κάπου ανάμεσα, όπως θα ήθελε και μια πιο παράξενη κοσμολογία, υπάρχει ο άνθρωπος - ένα πλάσμα που δεν αντέχει ούτε την απόλυτη σιωπή της εξήγησης ούτε την απόλυτη ελευθερία του νοήματος. Γι’ αυτό φτιάχνει και εξισώσεις και συμβολισμούς, σαν δύο διαφορετικά είδη φωτός για το ίδιο σκοτάδι.

Κι αν ο Στίβεν Χόκινγκ είχε δίκιο στο ότι το σύμπαν δεν χρειάστηκε δημιουργό για να αρχίσει, τότε ίσως ούτε χρειάζεται διερμηνέα για να συνεχίσει. Παρ’ όλα αυτά, εμείς επιμένουμε να του μιλάμε - άλλοτε με τηλεσκόπια, άλλοτε με ωροσκόπια, πάντα με την ίδια παράξενη ελπίδα ότι θα απαντήσει.