Το γεράκι πάνω από το φαράγγι...

 

Στο χωριό της άκρης του κόσμου δεν υπήρχαν δύο άνθρωποι που να συμφωνούν για το πότε ακριβώς δημιουργήθηκε το φαράγγι. Οι πιο παλιοί έλεγαν πως ήταν πάντα εκεί, σαν μια ρωγμή στο ίδιο το σχέδιο του τοπίου. Άλλοι υποστήριζαν ότι εμφανίστηκε ένα πρωινό χωρίς καταιγίδα, χωρίς σεισμό, χωρίς καμία προειδοποίηση, σαν να το είχε ξεχάσει ο Θεός μέσα στη δημιουργία.

Το μόνο πράγμα για το οποίο δεν υπήρχε καμία αμφιβολία ήταν το γεράκι.

Ερχόταν κάθε απόγευμα, λίγο πριν ο ήλιος ακουμπήσει τα βράχια και τα κάνει να μοιάζουν με καμένα χρυσάφι. Δεν ερχόταν από κάπου συγκεκριμένα· εμφανιζόταν στο ίδιο σημείο του ουρανού, σαν να ξεδιπλωνόταν από μια αόρατη πτυχή του φωτός. Και πάντα, χωρίς εξαίρεση, άρχιζε να περιστρέφεται πάνω από το φαράγγι.

Οι άνθρωποι το έβλεπαν από τα κατώφλια τους, από τις αυλές με τις συκιές, από τα παράθυρα που έτριζαν στον άνεμο. Κάποιοι σταματούσαν να μιλούν όταν περνούσε. Άλλοι έκαναν τον σταυρό τους χωρίς να ξέρουν γιατί. Υπήρχαν και εκείνοι που έλεγαν ότι δεν έβλεπαν τίποτα, αλλά ήταν οι ίδιοι που αργότερα άρχιζαν να μιλούν στον ύπνο τους για βάθη που δεν είχαν επισκεφθεί ποτέ.

Ο παπάς του χωριού είχε γράψει κάποτε σε ένα χαρτί που δεν έδειξε σε κανέναν ότι το γεράκι ήταν “η μνήμη της πτώσης”. Το είχε αφήσει πάνω στο αναλόγιο και την επόμενη μέρα το χαρτί είχε γίνει λευκό, σαν να είχε καεί από μέσα προς τα έξω χωρίς φωτιά.

Ο δάσκαλος, που είχε έρθει από την πόλη με την πεποίθηση ότι όλα εξηγούνται, προσπάθησε να το καταγράψει επιστημονικά. Μέτρησε τις ώρες, την ταχύτητα του ανέμου, τη γωνία του ήλιου, την υγρασία του αέρα. Κατέληξε σε έναν πίνακα που έδειχνε ότι το γεράκι εμφανιζόταν πάντα την ίδια στιγμή, αλλά η στιγμή αυτή μετακινούνταν ελάχιστα κάθε μέρα, σαν να απέφευγε την ίδια του την κανονικότητα. Όταν παρουσίασε τα ευρήματά του, κανείς δεν τον άκουσε, γιατί εκείνη την ώρα το γεράκι είχε κατέβει τόσο χαμηλά που η φωνή του έγινε άχρηστη.

Το φαράγγι, από την άλλη, δεν άλλαζε ποτέ φανερά. Ήταν μια σταθερή απουσία, μια πληγή στη γη που δεν αιμορραγούσε αλλά δεν έκλεινε κιόλας. Όμως όσοι είχαν ζήσει εκεί αρκετά χρόνια έλεγαν ότι το βάθος του δεν ήταν σταθερό. Κάποιες μέρες άνοιγε περισσότερο, σαν να θυμόταν κάτι. Άλλες μέρες στένευε, σαν να προσπαθούσε να ξεχάσει.

Και πάντα, ανεξήγητα, αυτό συνέπιπτε με την παρουσία του γερακιού.

Ένας γέρος που ζούσε μόνος του κοντά στο μονοπάτι είπε κάποτε ότι το γεράκι δεν πετά πάνω από το φαράγγι. Είπε πως το φαράγγι είναι το ίχνος της πτήσης του, όπως το κύμα είναι το ίχνος της θάλασσας και όχι το αντίστροφο. Όταν τον ρώτησαν τι εννοεί, απάντησε ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο επικίνδυνο από μια εξήγηση που φαίνεται λογική.

Τον βρήκαν νεκρό λίγες μέρες αργότερα, με το βλέμμα στραμμένο προς τον ουρανό και το στόμα μισάνοιχτο, σαν να είχε προλάβει να δει κάτι που δεν προλάβαινε να ονομάσει.

Από τότε, οι κάτοικοι σταμάτησαν να συζητούν για το αν το γεράκι είναι σημάδι, φύλακας ή απλή σύμπτωση. Το αποδέχτηκαν όπως αποδέχεται κανείς τη βαρύτητα: όχι γιατί την καταλαβαίνει, αλλά γιατί κάθε αντίσταση σε αυτήν έχει ήδη ηττηθεί.

Υπήρχαν όμως μερικές μέρες του χρόνου -σπάνιες, σχεδόν μυστικές- που το γεράκι δεν εμφανιζόταν.

Τότε το χωριό γινόταν πιο ήσυχο από το συνηθισμένο. Όχι ήρεμο, αλλά επικίνδυνα ήσυχο, σαν να κρατούσε την ανάσα του. Το φαράγγι έμοιαζε να βαθαίνει χωρίς όριο, και τα ζώα δεν πλησίαζαν την άκρη. Εκείνες τις μέρες, οι άνθρωποι έκλειναν τα παράθυρα πριν ακόμη δύσει ο ήλιος, γιατί ένιωθαν ότι κάτι έλειπε από τον ουρανό και αυτή η έλλειψη είχε βάρος.

Και όταν τελικά το γεράκι επέστρεφε, δεν ερχόταν με φτερά. Ερχόταν με μια αίσθηση επανάληψης, σαν να είχε συμβεί ήδη και απλώς το θυμόταν ο κόσμος αργά.

Τότε το φαράγγι “σταθεροποιούνταν”, όπως έλεγαν οι γεροντότεροι. Όχι επειδή γινόταν μικρότερο ή λιγότερο βαθύ, αλλά επειδή σταματούσε να αλλάζει με τρόπο που να γίνεται αντιληπτός.

Κανείς δεν ήξερε αν το γεράκι φύλαγε το φαράγγι ή αν το φαράγγι το κρατούσε αιχμάλωτο σε μια αιώνια τροχιά. Αλλά όλοι συμφωνούσαν σε κάτι που δεν το έλεγαν δυνατά: ότι αν κάποτε το γεράκι σταματούσε να πετά, το φαράγγι δεν θα έμενε απλώς άδειο.

Θα άρχιζε να ανεβαίνει.