Η Ομορφιά της Αρχιτεκτονικής.

 

Η αρχιτεκτονική είναι η τέχνη που κατοικείται. Ένα ποίημα από πέτρα, ξύλο, σίδερο και φως, το οποίο δεν διαβάζεται με τα μάτια αλλά με το σώμα. Τη διασχίζουμε, τη χρησιμοποιούμε, γερνάμε μέσα της. Είναι η πιο πρακτική από τις τέχνες και ταυτόχρονα η πιο ονειρική.

Η ομορφιά της δεν βρίσκεται μόνο στις προσόψεις ή στα σχέδια. Βρίσκεται στην αρμονία ανάμεσα στον άνθρωπο και τον χώρο. Ένα καλό κτίριο δεν επιβάλλεται· συνομιλεί. Δεν φωνάζει την παρουσία του· την αφήνει να ανακαλυφθεί. Όπως ένα δέντρο που βρήκε τη σωστή θέση να ριζώσει, έτσι και ένα κτίσμα γίνεται όμορφο όταν μοιάζει να ανήκει στον τόπο του.

Οι παλιοί μάστορες το γνώριζαν αυτό. Στα χωριά της πέτρας, στα νησιώτικα σπίτια με τους λευκούς τοίχους, στους πύργους της Μάνης, η αρχιτεκτονική δεν ήταν άσκηση εγωισμού αλλά πράξη προσαρμογής. Ο άνεμος, ο ήλιος, η βροχή και η μορφολογία του εδάφους συμμετείχαν στο σχέδιο όσο και ο αρχιτέκτονας. Το αποτέλεσμα δεν ήταν απλώς χρήσιμο· ήταν αναπόφευκτο, σαν να το είχε σχεδιάσει ο ίδιος ο τόπος.

Η ομορφιά γεννιέται συχνά από το μέτρο. Ένα παράθυρο στη σωστή θέση, μια σκιά που πέφτει την κατάλληλη ώρα, μια αυλή που συγκεντρώνει το απογευματινό φως. Η αρχιτεκτονική δεν είναι μόνο η κατασκευή των τοίχων αλλά και η οργάνωση του κενού ανάμεσά τους. Δημιουργεί χώρους όπου η ζωή μπορεί να αποκτήσει ρυθμό.

Υπάρχουν κτίρια που τα θυμόμαστε όπως θυμόμαστε ανθρώπους. Όχι επειδή είναι μεγάλα ή επιβλητικά, αλλά επειδή διαθέτουν χαρακτήρα. Ένα παλιό αρχοντικό, ένα μοναστήρι στην πλαγιά ενός βουνού, ένας φάρος στην άκρη της γης. Η μορφή τους γίνεται μνήμη και η μνήμη μετατρέπεται σε τοπίο.

Η κακή αρχιτεκτονική καταλαμβάνει χώρο. Η καλή αρχιτεκτονική δημιουργεί τόπο. Μεταμορφώνει μια έκταση γης σε εμπειρία, ένα οικόπεδο σε πατρίδα, ένα δωμάτιο σε καταφύγιο. Γι’ αυτό και η αξία της δεν μετριέται μόνο σε τετραγωνικά μέτρα αλλά σε στιγμές ζωής.

Τελικά, η ομορφιά της αρχιτεκτονικής δεν είναι διακοσμητική. Είναι υπαρξιακή. Βρίσκεται στην αόρατη συμφωνία ανάμεσα στον άνθρωπο, τον χρόνο και τον χώρο. Όταν αυτή η συμφωνία επιτευχθεί, το κτίριο παύει να είναι αντικείμενο και γίνεται κάτι σπανιότερο: ένας τρόπος να κατοικεί κανείς τον κόσμο με αξιοπρέπεια.