Η Έβδομη Τέχνη.

Ο άνθρωπος ζωγράφισε πρώτα στους τοίχους των σπηλαίων του, ύστερα έγραψε ποιήματα, έφτιαξε μουσική, θέατρο, χορό, γλυπτά και αρχιτεκτονική. Μα κάποια στιγμή ένιωσε την ανάγκη να αιχμαλωτίσει όχι μόνο τη μορφή, αλλά και την κίνηση· όχι μόνο τη στιγμή, αλλά και τον χρόνο. Έτσι γεννήθηκε ο κινηματογράφος -η λεγόμενη «Έβδομη Τέχνη».

Η έβδομη τέχνη είναι η πιο παράξενη από όλες, γιατί δεν ανήκει αποκλειστικά σε καμία άλλη και ταυτόχρονα τις περιέχει όλες. Ένα φιλμ είναι ζωγραφική στο κάδρο του, μουσική στη συναισθηματική του παλέτα, λογοτεχνία στον διάλογο, θέατρο στις ερμηνείες, αρχιτεκτονική στους χώρους, χορός στην κίνηση του σώματος και της κάμερας. Ο κινηματογράφος είναι μια συμφωνία αισθήσεων.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι άνθρωποι σκοτεινιάζουν την αίθουσα για να δουν μια ταινία. Η εμπειρία του σινεμά μοιάζει με τελετουργία. Σβήνουν τα φώτα όπως στις παλιές μυσταγωγίες και ξαφνικά μια φωτεινή επιφάνεια αρχίζει να προβάλλει όνειρα. Ο θεατής μένει ακίνητος, όμως ταξιδεύει. Γίνεται μάρτυρας ζωών που δεν έζησε ποτέ, ερώτων που δεν τόλμησε, πολέμων που δεν πολέμησε, θανάτων που δεν γνώρισε. Ο κινηματογράφος μάς δανείζει εμπειρίες χωρίς να απαιτεί από εμάς να πληρώσουμε το πραγματικό τους τίμημα.

Ίσως γι’ αυτό η έβδομη τέχνη συνδέθηκε τόσο βαθιά με τη μνήμη. Πολλές φορές θυμόμαστε τη ζωή μας σαν σκηνές ταινίας: ένα βλέμμα μέσα στη βροχή, ένα καλοκαίρι σε αργή κίνηση, ένα τσιγάρο δίπλα σε ένα παράθυρο, ένα φιλί σε σταθμό τρένου. Ο εγκέφαλος αγαπά τις εικόνες. Και ο κινηματογράφος είναι η γλώσσα των εικόνων που κινούνται.

Όμως το σινεμά δεν είναι μόνο ψυχαγωγία. Είναι και φιλοσοφία. Κάθε μεγάλος σκηνοθέτης προσπαθεί να απαντήσει, με τον δικό του τρόπο, στο ίδιο αρχαίο ερώτημα: τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος; Άλλοι το αναζητούν στη σιωπή, άλλοι στον έρωτα, άλλοι στη βία, άλλοι στο χιούμορ. Μια ταινία μπορεί να γίνει καθρέφτης μιας κοινωνίας ή εξομολόγηση ενός μοναχικού ανθρώπου.

Και ίσως εκεί να κρύβεται η δύναμη της έβδομης τέχνης: στο ότι καταφέρνει να ενώνει το προσωπικό με το συλλογικό. Χιλιάδες άγνωστοι κάθονται σε μια αίθουσα και συγκινούνται ταυτόχρονα από το ίδιο βλέμμα, την ίδια μουσική, την ίδια σιωπή. Για λίγες ώρες, οι άνθρωποι αναπνέουν στον ίδιο ρυθμό.

Στην εποχή της ταχύτητας και των μικρών οθονών, ο κινηματογράφος εξακολουθεί να επιμένει πως ο άνθρωπος χρειάζεται ακόμη ιστορίες. Γιατί χωρίς ιστορίες, η ζωή γίνεται μια αλληλουχία γεγονότων χωρίς νόημα. Το σινεμά δεν αλλάζει τον κόσμο με άμεσο τρόπο· αλλάζει όμως τον τρόπο που κοιτάζουμε τον κόσμο. Και καμιά φορά αυτό είναι πιο σημαντικό.

Η έβδομη τέχνη δεν είναι απλώς εικόνες που κινούνται. Είναι η προσπάθεια του ανθρώπου να νικήσει τη λήθη, να φυλακίσει τον χρόνο και να πει, μέσα από φως και σκιές:

«Υπήρξαμε. Αγαπήσαμε. Ονειρευτήκαμε.»