Τι δουλειά έχει μια Πυραμίδα στο Παρίσι;

Πολλοί στάθηκαν μπροστά στην Πυραμίδα του Λούβρου και αναρωτήθηκαν: «Τι δουλειά έχει μια πυραμίδα στο Παρίσι;» Η ερώτηση όμως ίσως πρέπει να αντιστραφεί: τι δουλειά έχει το Παρίσι χωρίς μια πυραμίδα;

Η Πυραμίδα δεν ήρθε στο Παρίσι για να μιμηθεί την Αίγυπτο. Ήρθε για να υπενθυμίσει ότι κάθε μεγάλος πολιτισμός χτίζει πάνω στα ερείπια κάποιου άλλου.

Το Παρίσι είναι η πόλη των γοτθικών ναών, των αναγεννησιακών ανακτόρων και των λεωφόρων του 19ου αιώνα. Κι όμως, στην καρδιά του ορθώνεται ένα σχήμα τόσο αρχαίο όσο και ο χρόνος: η πυραμίδα. Όχι από πέτρα, αλλά από γυαλί. Όχι για να στεγάσει έναν νεκρό βασιλιά, αλλά εκατομμύρια ζωντανές ματιές.

Ίσως αυτό να είναι το βαθύτερο νόημά της. Οι αιγυπτιακές πυραμίδες προστάτευαν τη μνήμη ενός ανθρώπου. Η πυραμίδα του Λούβρου προστατεύει τη μνήμη ολόκληρης της ανθρωπότητας. Κάτω από το διαφανές της σώμα δεν βρίσκεται ένας φαραώ, αλλά ένας υπόγειος κόσμος γεμάτος τέχνη, όπου οι πολιτισμοί συνομιλούν χωρίς σύνορα. Η κατασκευή της, σχεδιασμένη από τον αρχιτέκτονα I. M. Pei, έγινε ως κεντρική είσοδος του μουσείου και ως σύμβολο της ανανέωσης του Λούβρου τη δεκαετία του 1980.

Βέβαια, όταν εμφανίστηκε, πολλοί τη θεώρησαν βλασφημία. Ένα γυάλινο γεωμετρικό σώμα ανάμεσα σε κλασικά ανάκτορα έμοιαζε με ξένο σώμα. Σήμερα, όμως, δύσκολα φαντάζεται κανείς το Λούβρο χωρίς αυτήν. Έτσι συμβαίνει συχνά με την ιστορία: ό,τι αρχικά σοκάρει, αργότερα μοιάζει αναπόσπαστο από την παράδοση.

Τι δουλειά έχει λοιπόν μια Πυραμίδα στο Παρίσι;

Την ίδια δουλειά που έχει μια ελληνική Νίκη, μια ιταλική Μαντόνα ή μια βαβυλωνιακή στήλη μέσα στο Λούβρο. Να θυμίζει ότι ο πολιτισμός δεν έχει πατρίδα. Είναι ένας αδιάκοπος διάλογος, όπου κάθε εποχή δανείζεται τα σύμβολα της προηγούμενης και τα μεταμορφώνει.

Η γυάλινη Πυραμίδα δεν είναι αιγυπτιακή. Είναι ο καθρέφτης του ίδιου του Παρισιού: μιας πόλης που ποτέ δεν φοβήθηκε να συνομιλήσει με το παρελθόν, ακόμη κι όταν αυτό εμφανιζόταν με την πιο απρόσμενη μορφή.