Το Λιβάδι που Δακρύζει.

«Το Λιβάδι που Δακρύζει»: Το Ποιητικό και Σπαρακτικό Έπος του Θόδωρου Αγγελόπουλου.

Ο ελληνικός κινηματογράφος έχει σημαδευτεί ανεξίτηλα από τη ματιά του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Το 2004, ο σπουδαίος δημιουργός παρέδωσε στο κοινό το έργο «Το Λιβάδι που Δακρύζει». Ήταν το πρώτο μέρος μιας φιλόδοξης τριλογίας για τον 20ό αιώνα, η οποία έμελλε να μείνει ανολοκλήρωτη λόγω του ξαφνικού θανάτου του σκηνοθέτη το 2012. Η ταινία αποτελεί μια "οπτική συμφωνία" για την προσφυγιά, τον έρωτα και την τρικυμία της ελληνικής Ιστορίας.

Η υπόθεση: μια Οδύσσεια στον Χρόνο.

Η αφήγηση εκκινεί από το 1919. Μετά την είσοδο του Κόκκινου Στρατού στην Οδησσό, η ακμάζουσα ελληνική κοινότητα ξεριζώνεται. Μια ομάδα προσφύγων φτάνει στην Ελλάδα και εγκαθίσταται σε έναν υγρό βαλτότοπο της Μακεδονίας, χτίζοντας από το μηδέν τη ζωή της.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Ελένη (Αλεξάνδρα Αϊδίνη), μια ορφανή προσφυγοπούλα που μεγαλώνει μαζί με τον Αλέξη (Νίκος Πουρσανίδης). Καθώς τα χρόνια περνούν, η παιδική αγάπη τους μετατρέπεται σε έναν απόλυτο, αλλά απαγορευμένο έρωτα. Όταν ο αυστηρός, πατριαρχικός θετός πατέρας (Βασίλης Κολοβός) επιχειρεί να παντρευτεί την Ελένη, οι δύο νέοι δραπετεύουν. Από εκείνη τη στιγμή ξεκινά μια περιπλάνηση σε μια Ελλάδα που σπαράσσεται από τη δικτατορία του Μεταξά, τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο.

Η σκηνοθετική ιδιοφυΐα και το μνημειώδες σκηνικό.

Ο Αγγελόπουλος δεν έκανε απλώς σινεμά· δημιουργούσε ζωντανούς πίνακες ζωγραφικής. Το «Λιβάδι που Δακρύζει» χαρακτηρίζεται από τα εμβληματικά του στοιχεία:

Τα πλάνα-σεκάνς (long takes): Η κάμερα κινείται με μια τελετουργική, αργή κίνηση, επιτρέποντας στον χρόνο και στον χώρο να γίνουν ένα με τα συναισθήματα των ηρώων.

Η χρωματική παλέτα: Κυριαρχούν οι γήινοι τόνοι, το καφέ, το πράσινο και το γκρίζο της ομίχλης, αποπνέοντας μια μελαγχολική ομορφιά.

Το βυθισμένο χωριό: Για τις ανάγκες των γυρισμάτων, κατασκευάστηκε ένα ολόκληρο προσφυγικό χωριό στη Λίμνη Κερκίνη Σερρών. Το χωριό πλημμύρισε ελεγχόμενα, χαρίζοντας στο παγκόσμιο σινεμά μερικές από τις πιο συγκλονιστικές και ποιητικές εικόνες του -με τις βάρκες να πλέουν ανάμεσα στις στέγες των σπιτιών.

Η μουσική της Ελένης Καραΐνδρου.

Είναι αδύνατον να διαχωρίσει κανείς τις εικόνες αυτής της ταινίας από τη μουσική της. Η Ελένη Καραΐνδρου, σταθερή συνοδοιπόρος του σκηνοθέτη, συνέθεσε ένα soundtrack-σταθμό. Το ακορντεόν, το βιολί και το κλαρίνο ντύνουν τον θρήνο και την ελπίδα των ηρώων, λειτουργώντας όχι ως απλό χαλί, αλλά ως ο εσωτερικός μονόλογος της ίδιας της Ελλάδας.

Συμβολισμοί: Η Ελένη ως η «Μητέρα Πατρίδα».

Στο έργο του Αγγελόπουλου, τίποτα δεν είναι τυχαίο.

Το όνομα «Ελένη»: Δεν επιλέχθηκε τυχαία. Όπως η Ελένη της μυθολογίας έγινε η αφορμή για έναν βιβλικό πόλεμο, έτσι και η κεντρική ηρωίδα της ταινίας γίνεται το πρόσωπο πάνω στο οποίο εγγράφεται ολόκληρη η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας.

Το νερό και η λάσπη: Το νερό είναι το στοιχείο της γέννησης αλλά και της καταστροφής, της κάθαρσης και του πνιγμού, συμβολίζοντας τη ρευστότητα της Ιστορίας που παρασύρει τις ανθρώπινες ζωές στο πέρασμά της.

Γιατί αξίζει να την ξαναδείτε σήμερα;

«Το Λιβάδι που Δακρύζει» δεν είναι μια εύκολη, εμπορική ταινία. Είναι μια εμπειρία που απαιτεί την πλήρη παράδοση του θεατή στον ρυθμό της. Σε μια εποχή που όλα κινούνται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, η επιστροφή στο σινεμά του Αγγελόπουλου είναι μια πράξη αντίστασης και μια υπενθύμιση για το τι σημαίνει καθαρή, οπτική ποίηση.