Μεθύστε τον εγκέφαλό σας με ενδορφίνες.

 

«Μεθύστε με ό,τι θέλετε: με κρασί, με ποίηση ή με αρετή», έγραφε ο ποιητής. Ίσως σήμερα να προσθέταμε και κάτι ακόμη: μεθύστε με ζωή.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένα παράξενο αμπέλι. Δεν παράγει σταφύλια, αλλά ουσίες που χρωματίζουν την εμπειρία μας. Η ντοπαμίνη ανάβει τη σπίθα της προσδοκίας, η ωκυτοκίνη υφαίνει τους αόρατους δεσμούς ανάμεσα στους ανθρώπους, οι ενδορφίνες απαλύνουν τον πόνο και χαρίζουν εκείνη τη γλυκιά αίσθηση πληρότητας που μοιάζει με εσωτερικό φως.

Η τέχνη γνωρίζει αυτό το μυστικό εδώ και αιώνες, πολύ πριν το αποκαλύψει η νευροεπιστήμη. Ένα ποίημα που μας συγκινεί, ένας πίνακας που μας καθηλώνει, μια μελωδία που μας διαπερνά σαν θαλασσινό αεράκι, δεν αγγίζουν μόνο την ψυχή· αγγίζουν και τον εγκέφαλο. Κάθε αισθητική συγκίνηση είναι και μια βιολογική πράξη. Η ομορφιά αφήνει το αποτύπωμά της στις νευρωνικές διαδρομές.

Το ίδιο συμβαίνει και με τον έρωτα. Όταν δύο βλέμματα συναντιούνται και αναγνωρίζουν το ένα το άλλο, δεν γεννιέται μόνο ένα συναίσθημα. Ξεκινά μια ολόκληρη συμφωνία χημείας. Η ντοπαμίνη κάνει τον κόσμο να μοιάζει πιο φωτεινός, η ωκυτοκίνη μετατρέπει την εγγύτητα σε εμπιστοσύνη, και οι ενδορφίνες απαλύνουν τις γωνίες της καθημερινότητας. Ο ερωτευμένος δεν ζει σε άλλη πραγματικότητα· απλώς ο εγκέφαλός του φωτίζει διαφορετικά την ίδια.

Και ύστερα υπάρχει η ίδια η ζωή. Ένας περίπατος δίπλα στη θάλασσα, το άρωμα του βασιλικού στο μπαλκόνι, το γέλιο ενός φίλου, το φεγγάρι πάνω από τον Παρθενώνα, ένα βιβλίο που ανοίγει νέους δρόμους στη σκέψη. Όλα αυτά είναι μικρά ποτήρια γεμάτα από τις δικές μας εσωτερικές ουσίες ευφορίας.

Ίσως λοιπόν η πιο δημιουργική μέθη να μην προέρχεται από το κρασί, αλλά από την ικανότητα να βιώνουμε βαθιά τον κόσμο. Να επιτρέπουμε στην τέχνη να μας συγκινεί, στον έρωτα να μας μεταμορφώνει και στη ζωή να μας εκπλήσσει. Τότε ο εγκέφαλος γίνεται οινοποιός της ύπαρξης, ζυμώνοντας εμπειρίες σε χαρά.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο ανθρώπινη μορφή μέθης: να γεμίζουμε τον εαυτό μας με τόση ομορφιά, τόση περιέργεια και τόση αγάπη, ώστε οι ενδορφίνες, η ωκυτοκίνη και η ντοπαμίνη να γίνονται οι αόρατοι ποιητές που γράφουν μέσα μας το ποίημα της ζωής.