Η Ψυχολογία της Χειρουργικής.

 

Η χειρουργική δεν είναι μόνο επιστήμη του σώματος·

είναι και δοκιμασία της ανθρώπινης ψυχής.

Πριν από κάθε τομή υπάρχει ένας φόβος: ο φόβος του πόνου, της απώλειας, του λάθους, της ίδιας της θνητότητας. Ο ασθενής παραδίδει το σώμα του σε ξένα χέρια με μια σχεδόν μεταφυσική εμπιστοσύνη. Για λίγες ώρες παύει να ελέγχει ακόμη και την αναπνοή του, κι αφήνεται στο σκοτάδι της αναισθησίας σαν να περνά ένα μικρό σύνορο ανάμεσα στη ζωή και στο άγνωστο.

Μα και ο χειρουργός κουβαλά τη δική του ψυχολογία. Πίσω από την ψυχραιμία, πίσω από τα αποστειρωμένα γάντια και τα φώτα της αίθουσας, υπάρχει ένας άνθρωπος που γνωρίζει ότι μια κίνηση χιλιοστών μπορεί να αλλάξει μια ολόκληρη ζωή. Η χειρουργική απαιτεί ακρίβεια, μα ταυτόχρονα μια παράξενη συνύπαρξη αποστασιοποίησης και συμπόνιας. Αν ο χειρουργός νιώσει υπερβολικά, το χέρι μπορεί να τρέμει. Αν δεν νιώσει καθόλου, κινδυνεύει να γίνει μηχανή.

Η χειρουργική αίθουσα είναι ένας ιδιότυπος κόσμος. Ο χρόνος εκεί μέσα αλλάζει μορφή. Τα λεπτά βαραίνουν, οι ήχοι των μηχανημάτων αποκτούν σχεδόν τελετουργικό χαρακτήρα, και το ανθρώπινο σώμα μετατρέπεται ταυτόχρονα σε βιολογία και σε μυστήριο. Κάθε όργανο που πάλλεται θυμίζει πως η ζωή δεν είναι αφηρημένη έννοια, αλλά εύθραυστος μηχανισμός από αίμα, νερό και ηλεκτρισμό.

Μετά το χειρουργείο, ο άνθρωπος συχνά επιστρέφει διαφορετικός. Όχι μόνο επειδή άλλαξε το σώμα του, αλλά επειδή ήρθε αντιμέτωπος με την ευαλωτότητά του. Ακόμη και μια μικρή επέμβαση μπορεί να γεννήσει υπαρξιακές σκέψεις: πόσο ανθεκτικοί είμαστε, πόσο προσωρινοί, πόσο εξαρτημένοι από την φροντίδα των άλλων.

Ίσως γι’ αυτό η χειρουργική προκαλεί τόσο δέος. Είναι η στιγμή όπου η επιστήμη αγγίζει σχεδόν το μεταφυσικό: όταν ένας άνθρωπος ανοίγει το σώμα ενός άλλου όχι για να τον καταστρέψει, αλλά για να τον επιστρέψει ξανά στη ζωή.