«Οικοσύστημα της Επιθυμίας.»

Αν η φύση συνέχιζε να έχει την αποκλειστικότητα, ίσως να μην είχε ποτέ χαρακτηριστεί ο ομαδικός έρωτας ως σκάνδαλο. Γιατί στη φύση τίποτα δεν είναι «ένα και μόνο». Τα πάντα μοιράζονται: το φως, το νερό, η γονιμότητα, η φθορά.

Τα δέντρα δεν ζητούν μονογαμία από τον άνεμο. Τα άνθη δεν απαιτούν πίστη από τις μέλισσες. Η αναπαραγωγή, εκεί μέσα, δεν έχει ηθική· έχει μόνο συνέχεια. Ένα πλέγμα επιθυμιών χωρίς ιδιοκτησία, όπου το «μαζί» δεν είναι επιλογή αλλά κατάσταση του κόσμου.

Κι όμως, ο άνθρωπος, όταν μπαίνει σε αυτό το τοπίο με τη συνείδησή του, φέρνει κάτι ξένο: το όνομα. Το «δικό μου», το «δικό σου», το «μόνο εσύ». Και έτσι γεννιέται η σύγκρουση ανάμεσα σε δύο φυσικότητες: τη βιολογική, που διαχέεται, και την ψυχική, που θέλει να συγκεντρώνει.

Ο ομαδικός έρωτας, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, μοιάζει λιγότερο με πρόκληση και περισσότερο με επιστροφή σε μια παλαιότερη οικολογία της επιθυμίας. Όχι ως απουσία ορίων, αλλά ως άλλη μορφή ορίων: πιο ρευστών, πιο προσωρινών, σαν ακτές που αλλάζουν με την παλίρροια.

Κάτω από τα δέντρα που δεν διαλέγουν ποιον θα σκιάσουν, η ιδέα της αποκλειστικότητας φαίνεται σχεδόν τεχνητή. Κι όμως, δεν εξαφανίζεται· απλώς συνυπάρχει με κάτι μεγαλύτερο από αυτήν. Όπως στο δάσος, όπου κάθε ρίζα διεκδικεί χώρο, αλλά κανείς δεν κατέχει το έδαφος ολοκληρωτικά.

Ίσως τελικά η φύση δεν «δικαιολογεί» τον ομαδικό έρωτα. Τον αποδομεί από τη σκανδαλολογία του και τον επιστρέφει στην απλότητά του: ως πολλαπλότητα σχέσεων, ως δίκτυο επιθυμιών χωρίς κέντρο. Και ο άνθρωπος, μέσα σε αυτό, δεν παύει να είναι αυτό που πάντα ήταν- ένα ον που προσπαθεί να συμφιλιώσει το ένστικτο της διάχυσης με την ανάγκη του για μοναδικότητα.

Κάπου εκεί, ανάμεσα στο όν και στον ποιητή, ο έρωτας παύει να είναι ιδιοκτησία και γίνεται οικοσύστημα.