Το Τραγούδι του Βεζούβιου.

Ορισμένοι λένε πως κάτω από τον Βεζούβιο δεν κοιμάται μάγμα αλλά μουσική.

Όχι μουσική ανθρώπινη∙ μια μουσική ορυκτή, αργή, σχεδόν γεωλογική, που ανεβαίνει μέσα από τις ρωγμές της γης όπως ανεβαίνει η μνήμη μέσα από τα όνειρα.

Την ιστορία αυτή την άκουσα από έναν τυφλό βιβλιοπώλη στη Νάπολη. Ή ίσως στην Μπρατισλάβα. Με τα χρόνια, οι πόλεις άρχισαν να ανταλλάσσουν μεταξύ τους δρόμους και λιμάνια μέσα στο μυαλό μου, κι έτσι δεν είμαι πλέον βέβαιος πού συνέβη τίποτε.

Ο βιβλιοπώλης κρατούσε ένα βιβλίο χωρίς τίτλο.

Οι σελίδες του ήταν από λεπτή ηφαιστειακή στάχτη.

Δεν γραφόταν με λέξεις αλλά με θερμοκρασίες.

«Κάποτε», μου είπε, «ένας μοναχός επιχείρησε να καταγράψει το τραγούδι του Βεζούβιου. Όχι τους ήχους του∙ το ίδιο το νόημά του. Διότι κάθε ηφαίστειο είναι μια γλώσσα που μιλά ο κόσμος όταν κουράζεται να είναι πέτρα.»

Τον ρώτησα αν το τραγούδι είχε μελωδία.

Χαμογέλασε.

«Όλες οι μελωδίες είναι απομεινάρια του.»

Έπειτα μου εξήγησε κάτι πιο παράξενο.

Οι άνθρωποι που ακούν το τραγούδι δεν πεθαίνουν αμέσως. Πρώτα αποκτούν μια επικίνδυνη διαύγεια. Αρχίζουν να βλέπουν πως οι πόλεις είναι λαβύρινθοι φτιαγμένοι από επαναλήψεις, πως οι έρωτες είναι κυκλικές εκρήξεις, πως η ιστορία δεν προχωρά αλλά στροβιλίζεται όπως η στάχτη στον αέρα.

Ο μοναχός, λένε, εξαφανίστηκε τη νύχτα που ολοκλήρωσε την καταγραφή.

Άφησε μόνο μία πρόταση:

«Η φωτιά θυμάται καλύτερα από τον άνθρωπο.»

Αργότερα αναζήτησα το βιβλίο σε βιβλιοθήκες της Ρώμης, του Λονδίνου και της Βιέννης.

Κανείς δεν το γνώριζε.

Ωστόσο, κάθε φορά που ανέφερα τον τίτλο, οι συνομιλητές μου σώπαιναν για λίγα δευτερόλεπτα -σαν να άκουγαν από πολύ μακριά έναν υπόγειο βόμβο.

Τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, υποψιάζομαι πως το τραγούδι του Βεζούβιου δεν ήταν ποτέ ήχος.

Ήταν προφητεία.

Κάθε άνθρωπος κρύβει μέσα του ένα ηφαίστειο που τραγουδά αθόρυβα ώσπου να βρει τη σωστή καταστροφή.