Παιχνίδια μυαλού.

Κάθε άνθρωπος κατοικεί σε δύο κόσμους: εκείνον που οι άλλοι μπορούν να δουν και εκείνον που δεν θα τολμούσε ποτέ να τους αποκαλύψει. Ο δεύτερος είναι ο πιο παλιός, ο πιο σκοτεινός και ίσως ο πιο αληθινός. Εκεί φυλάσσονται οι επιθυμίες που μεταμφιέστηκαν σε αδιαφορία, οι φόβοι που φόρεσαν το προσωπείο της υπεροχής και οι έρωτες που επιβίωσαν μόνο επειδή δεν πραγματοποιήθηκαν.

Τα παιχνίδια του μυαλού αρχίζουν όταν δύο τέτοιοι κόσμοι συναντιούνται.

Ο ένας καθυστερεί να απαντήσει. Ο άλλος προσποιείται πως δεν περιμένει. Ένα μήνυμα γίνεται χρησμός, μια απουσία αποκτά τη βαρύτητα μιας αιωνιότητας, ένα τυχαίο βλέμμα μετατρέπεται σε απόδειξη. Οι δύο παίκτες κατασκευάζουν τις δικές τους αλήθειες και ύστερα υποφέρουν επειδή ο αντίπαλος δεν γνωρίζει τους κανόνες που οι ίδιοι επινόησαν.

Ο Φρόιντ θα αναζητούσε ίσως την αρχή αυτής της παρτίδας σε μια παλιά επιθυμία, σε μια απώλεια που δεν πενθήθηκε, σε μια απαγόρευση που εξακολουθεί να ασκεί τη μυστική της γοητεία. Γιατί το ασυνείδητο δεν διαθέτει ημερολόγιο. Ένα παιδικό τραύμα μπορεί να εμφανιστεί μεταμφιεσμένο σε ενήλικο έρωτα, και μια παλιά απόρριψη να απαιτεί δικαίωση από έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζει καν ότι συμμετέχει στη δίκη.

Έτσι, αγαπάμε κάποτε όχι εκείνον που βρίσκεται απέναντί μας, αλλά εκείνον που ελπίζουμε να γίνει. Δεν επιθυμούμε μόνο το σώμα του, τη φωνή του ή την παρουσία του. Επιθυμούμε να μας επιλέξει εκείνος που δεν επιλέγει κανέναν, να μας αγαπήσει εκείνος που μοιάζει ανίκανος να αγαπήσει, να μας επιβεβαιώσει εκείνος που θα μπορούσε να μας απορρίψει. Η επιθυμία αποκτά τότε τη μορφή ενός αινίγματος: όσο δυσκολότερη είναι η λύση, τόσο περισσότερο αρνούμαστε να εγκαταλείψουμε το πρόβλημα.

Υπάρχει, ωστόσο, μια βιβλιοθήκη όπου όλα τα πιθανά τέλη αυτών των ιστοριών είναι ήδη γραμμένα. Σε ένα βιβλίο οι δύο άνθρωποι συναντιούνται και αγαπιούνται. Σε ένα άλλο καταστρέφουν ο ένας τον άλλον. Σε ένα τρίτο περνούν δίπλα δίπλα χωρίς να γνωριστούν ποτέ. Κι ίσως το πιο βασανιστικό βιβλίο να είναι εκείνο στο οποίο όλα θα μπορούσαν να είχαν συμβεί διαφορετικά, αν κάποιος είχε τολμήσει να πει μία μόνο λέξη.

Αλλά ο άνθρωπος δεν αντέχει εύκολα την ελευθερία των πιθανών εκδοχών. Θέλει να γνωρίζει τι σκέφτεται ο άλλος, τι αισθάνεται, τι θα κάνει αύριο. Θέλει να διαβάσει το τελευταίο κεφάλαιο προτού αποφασίσει αν αξίζει να συνεχίσει την ανάγνωση. Κι έτσι, στην προσπάθειά του να εξασφαλίσει το τέλος, χάνει το μοναδικό πράγμα που θα μπορούσε να του προσφέρει η ιστορία: το απρόβλεπτο.

Ίσως γι’ αυτό ορισμένοι έρωτες επιβιώνουν μόνο από απόσταση. Η πραγματικότητα θα τους στερούσε το μυστήριο, ενώ η απουσία τούς χαρίζει απεριόριστο χώρο. Ο άλλος παραμένει τέλειος επειδή δεν βρίσκεται αρκετά κοντά ώστε να αποδειχθεί άνθρωπος.

Και η σκακιέρα εξακολουθεί να περιμένει. Τα πιόνια είναι έτοιμα, οι κινήσεις αμέτρητες, οι παίκτες βέβαιοι πως σχεδιάζουν τη μοίρα τους.

Μόνο που κανείς δεν αναρωτήθηκε ποιος έστησε το παιχνίδι.

Ίσως η πιο μεγάλη νίκη του ασυνειδήτου να είναι αυτή: να μας πείθει πως κυνηγάμε τον άνθρωπο που επιθυμούμε, ενώ στην πραγματικότητα τρέχουμε μέσα στον ίδιο λαβύρινθο, αναζητώντας την έξοδο από τον εαυτό μας.