Αθήνα, η πόλη που θυμάται και κλαίει.

 

Ξέρω μια πόλη που η άσφαλτος καίει και δέντρου σκιά δε θα βρεις. Μια πόλη με μεγάλη ιστορία, με προγόνους σπουδαίους, με λυχνάρια και τάφους της γης, με πέτρες που κρατούν ακόμη μέσα τους τη φωνή των αιώνων. Μια πόλη που κάποτε χάρισε στον κόσμο το φως της σκέψης και σήμερα παλεύει να βρει το δικό της φως μέσα στο γκρίζο.

Είναι η Αθήνα. Μια γυναίκα που κλαίει, γιατί νιώθει πως δεν τη θέλει κανείς. Όχι γιατί έχασε την ομορφιά της, αλλά γιατί οι άνθρωποί της πολλές φορές ξέχασαν να την κοιτάξουν. Έμαθαν να περνούν από τους δρόμους της χωρίς να ακούν τις ιστορίες που ψιθυρίζουν οι πέτρες της, χωρίς να βλέπουν πως πίσω από το μπετόν υπάρχει ακόμη μια ψυχή.

Η Αθήνα είναι μια πόλη αντιθέσεων. Είναι η αρχαία μνήμη και η σύγχρονη κόπωση. Είναι ο Παρθενώνας και η πολυκατοικία, η φιλοσοφία και ο θόρυβος, το λυχνάρι του πολιτισμού και η σκιά μιας καθημερινότητας που βαραίνει. Μια πόλη που μοιάζει με «νέα Σαχάρα», μια έρημο όλο μπετόν, όπου η ζέστη παγιδεύεται στους δρόμους και οι άνθρωποι συχνά χάνονται μέσα στην ανωνυμία.

Εκεί όπου κάποτε γεννιούνταν ιδέες, σήμερα περνούν βιαστικά πρόσωπα. Οι ξένοι, οι στόλοι, τα λαθραία τσιγάρα, τα παιδιά που δεν ξέρουν πια το παλιό παιχνίδι του κρυφτού, γίνονται εικόνες μιας πόλης που άλλαξε πρόσωπο. Μιας πόλης που κουβαλά μαζί της την ιστορία και την πληγή της.

Κι όμως, η Αθήνα δεν είναι μόνο η άσφαλτος που καίει. Είναι και τα στενά που κρατούν μνήμες. Είναι η Πλάκα, όπου οι δρόμοι θυμούνται γέλια, τραγούδια και ανθρώπινες ιστορίες. Είναι μια πόλη «στη γη της Αβύσσου, κουρσάρων κι ανέμων νησί», ένα παράξενο λιμάνι όπου συναντιούνται η δόξα και η παρακμή, η ομορφιά και η φτώχεια, το όνειρο και η απογοήτευση.

Γιατί κάθε μεγάλη πόλη έχει και τη σκοτεινή της πλευρά. Κάτω από τα φώτα υπάρχουν σκιές. Κάτω από τα μνημεία υπάρχουν πληγές. Κάτω από την ιστορία υπάρχουν άνθρωποι που αγωνίζονται να επιβιώσουν, ακόμη κι όταν η ζωή τους αναγκάζει να πουλήσουν κομμάτια του εαυτού τους «για ένα ποτήρι κρασί».

Κι όμως, όσο υπάρχει κάποιος που θυμάται, η πόλη δεν πεθαίνει. Όσο υπάρχει ένα παράθυρο που ανοίγει στο πρωινό φως, ένα τραγούδι που ακούγεται σε μια γειτονιά, μια φωνή που αγαπά αυτή την αντιφατική πόλη, η Αθήνα συνεχίζει να αναπνέει. Γιατί η Αθήνα δεν είναι μόνο ένας τόπος. Είναι μια γυναίκα που κλαίει, αλλά μέσα στα δάκρυά της κρατά ακόμη το φως που κάποτε χάρισε στον κόσμο.

Το τραγούδι"Αθήνα" με τον Γιώργο Νταλάρα, σε μουσική Χρήστου Γκάρτζου και στίχους Σώτιας Τσώτου, κυκλοφόρησε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 1978, ως μέρος του εμβληματικού, επετειακού διπλού δίσκου του Γιώργου Νταλάρα με τίτλο «Οι Μάηδες Οι Ήλιοι Μου». Είναι ένα εμβληματικό τραγούδι της μεταπολιτεύτευσης που ασκεί κριτική στην άναρχη τσιμεντοποίηση και αστικοποίηση της πόλης- η οποία δυστυχώς συνεχίζει μέχρι σήμερα. Μέσω της λυρικής προσωποποίησης της Αθήνας, το κομμάτι αποτυπώνει την αλλοίωση της πρωτεύουσας και μια σύνθετη σχέση αγάπης και μίσους των κατοίκων με αυτήν:

"Ξέρω μια πόλη που η άσφαλτος καίει

και δέντρου σκιά δε θα βρεις.

Μεγάλη ιστορία, προγόνοι σπουδαίοι,

λυχνάρι και τάφος της γης.

Θυμίζεις Αθήνα, γυναίκα που κλαίει,

γιατί δεν τη θέλει κανείς.

Αθήνα, Αθήνα, πεθαίνω μαζί σου,

πεθαίνεις μαζί μου κι εσύ.

Ξέρω μια πόλη στη νέα Σαχάρα,

μια έρημο όλο μπετό.

Οι ξένοι, οι στόλοι, λαθραία τσιγάρα,

παιδιά που δεν ξέρουν κρυφτό.

Ξέρω μια πόλη στη γη της Αβύσσου,

κουρσάρων κι ανέμων νησί.

Στης Πλάκας τους δρόμους πουλάς το κορμί σου

για ένα ποτήρι κρασί."