Η συμμετρία των αψίδων και η σύγχρονη αισθητική.

 

Η σύγχρονη αισθητική αγαπά συχνά το ασύμμετρο, το απρόβλεπτο και το τολμηρό. Κτίρια με αιχμηρές γωνίες, προσόψεις που μοιάζουν να αψηφούν τη βαρύτητα, μορφές που επιδιώκουν να εντυπωσιάσουν περισσότερο παρά να καθησυχάσουν. Μέσα σε αυτό το τοπίο, η αψίδα μοιάζει με μια ανάμνηση από έναν παλαιότερο κόσμο, όπου η ομορφιά γεννιόταν από την ισορροπία.

Κι όμως, η αψίδα δεν έχει εξαφανιστεί. Επιβιώνει ως αρχέτυπο. Ακόμη και όταν δεν εμφανίζεται κυριολεκτικά, η καμπύλη της παραμένει παρούσα στις σύγχρονες σχεδιαστικές τάσεις: στις οργανικές γραμμές των κτιρίων, στα τόξα των γεφυρών, στις απαλές μεταβάσεις των δημόσιων χώρων. Ο άνθρωπος εξακολουθεί να αναζητά μορφές που συμφιλιώνουν το μάτι με τον χώρο.

Η συμμετρία της αψίδας υπενθυμίζει κάτι που η σύγχρονη αισθητική μερικές φορές λησμονεί: ότι η ομορφιά δεν είναι μόνο έκπληξη αλλά και γαλήνη. Δεν είναι μόνο η πρωτοτυπία αλλά και η αναγνώριση μιας τάξης που μοιάζει οικεία. Όταν αντικρίζουμε μια αψίδα, αισθανόμαστε ότι τίποτα δεν περισσεύει και τίποτα δεν λείπει.

Ίσως γι' αυτό οι καμπύλες επιστρέφουν σήμερα σε μια εποχή κουρασμένη από την υπερβολή των εικόνων. Η αψίδα δεν φωνάζει· υποβάλλει. Δεν επιδεικνύει τη δύναμή της· τη μετατρέπει σε αρμονία. Και μέσα στη βουή της σύγχρονης αισθητικής, εξακολουθεί να υπενθυμίζει ότι η αληθινή κομψότητα δεν βρίσκεται στην εκκεντρικότητα, αλλά στη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη μορφή και στον σκοπό.

Η αψίδα είναι, τελικά, ένα μάθημα διαχρονικού σχεδιασμού: μια απόδειξη ότι η συμμετρία δεν είναι περιορισμός της φαντασίας, αλλά ένας από τους τρόπους με τους οποίους η ομορφία γίνεται διαρκής.