Ο κόκορας της Γαλλίας.

 

Υπάρχουν έθνη που διάλεξαν για σύμβολό τους τον αετό, το λιοντάρι ή τον δράκο· πλάσματα που εμπνέουν δέος, δύναμη και φόβο. Η Γαλλία, αντίθετα, διάλεξε έναν κόκορα. Με την πρώτη ματιά μοιάζει παράδοξο. Τι μπορεί να συμβολίζει ένα οικόσιτο πουλί απέναντι στα θηρία της ιστορίας; Κι όμως, ίσως ακριβώς εκεί να κρύβεται η γοητεία του.

Η απαρχή βρίσκεται σε ένα παιχνίδι της γλώσσας. Στα λατινικά, η λέξη "gallus" σήμαινε τόσο τον Γαλάτη όσο και τον κόκορα. Ένα λογοπαίγνιο που αρχικά χρησιμοποιήθηκε ειρωνικά μετατράπηκε, με το πέρασμα των αιώνων, σε έμβλημα υπερηφάνειας. Η ιστορία άλλωστε έχει την παράξενη συνήθεια να μεταμορφώνει την ειρωνεία σε ταυτότητα.

Ο κόκορας δεν είναι το πιο δυνατό ζώο. Δεν κυριαρχεί με τη βία ούτε με το μέγεθός του. Κυριαρχεί με την παρουσία του. Στέκεται όρθιος, υψώνει το λειρί του και αναγγέλλει την αυγή. Δεν φέρνει ο ίδιος τον ήλιο· απλώς είναι ο πρώτος που πιστεύει στην άφιξή του. Ίσως γι' αυτό ταίριαξε τόσο πολύ σε μια χώρα που έμαθε να συνδέει την ύπαρξή της με τις ιδέες του Διαφωτισμού, της ελευθερίας και της αναγέννησης.

Κατά τη Γαλλική Επανάσταση, ο κόκορας έγινε το σύμβολο του άγρυπνου πολίτη. Δεν εκπροσωπούσε έναν μονάρχη ούτε μια δυναστεία, αλλά έναν λαό που ήθελε να ξυπνήσει από τον λήθαργο της τυραννίας. Από τότε εμφανίστηκε σε σημαίες, νομίσματα, μνημεία και, αργότερα, στις φανέλες των εθνικών ομάδων. Δεν ήταν απλώς μια διακοσμητική φιγούρα· ήταν μια υπενθύμιση ότι κάθε αυγή απαιτεί κάποιον να την αναγγείλει.

Ίσως αυτό να είναι και το βαθύτερο μήνυμα του γαλλικού κόκορα. Οι πολιτισμοί δεν χρειάζονται πάντοτε σύμβολα που τρομάζουν. Χρειάζονται σύμβολα που θυμίζουν την ελπίδα. Ο αετός πετά ψηλά, το λιοντάρι βρυχάται, όμως ο κόκορας καλεί τον κόσμο να ξυπνήσει. Και καμιά φορά, η αφύπνιση αποδεικνύεται ισχυρότερη από κάθε δύναμη.

Ίσως τελικά η μεγαλύτερη σοφία να μην ανήκει σε εκείνον που κατακτά τον κόσμο, αλλά σε εκείνον που, κάθε αυγή, επιμένει να πιστεύει πως το φως θα επιστρέψει. Αυτός είναι ο κόκορας της Γαλλίας: όχι ο βασιλιάς των ζώων, αλλά ο αγγελιοφόρος μιας νέας ημέρας.