16/5/26

Ανάμεσα στο Ψωμί και το Φιλί: Η Ψυχολογία της «ιδιοκτησίας».

 



Ο άνθρωπος σπάνια αρκείται μόνο στην απόλαυση·

θέλει και την κατοχή της.

Δεν του φτάνει να γευτεί το ψωμί·

θέλει να πει «είναι δικό μου».

Δεν του φτάνει να αγαπήσει έναν άνθρωπο·

θέλει να ακούσει πως «ανήκει» σε εκείνον.

Ίσως η πρώτη λέξη της ιδιοκτησίας να μην ήταν νόμος,

αλλά ένστικτο.

Ένα παιδί που κρατά σφιχτά το φαγητό του και φωνάζει:

«δικό μου».

Από εκεί αρχίζουν πολλά.

Το πιάτο,

το σπίτι,

το σώμα,

ο άνθρωπος απέναντί μας.

Το «δικό μου» στο φαΐ γεννήθηκε από την ανάγκη επιβίωσης.

Το ζώο φυλάει το κόκαλό του,

ο άνθρωπος το τραπέζι του,

την αποθήκη του,

το χωράφι του.

Όποιος κατείχε το ψωμί,

κρατούσε στα χέρια του και τον φόβο των άλλων.

Έτσι η τροφή έγινε ασφάλεια,

κι η ασφάλεια έγινε εξουσία.

Μα η ίδια ψυχολογία πέρασε αργότερα και στον έρωτα.

Ο άνθρωπος δεν αρκέστηκε να αγαπά·

ήθελε να ανήκει και να του ανήκουν.

Να λέει «η γυναίκα μου»,

«ο άντρας μου»,

«ο άνθρωπός μου»,

σαν να μπορούσε η καρδιά να μπει σε συμβόλαιο.

Ο εραστής συχνά δεν ζητά μόνο παρουσία·

ζητά αποκλειστικότητα.

Θέλει να είναι ο μοναδικός λιμένας,

η μοναδική αφή,

το μοναδικό βλέμμα που επιστρέφει τη νύχτα.

Κι έτσι ο έρωτας, από ελευθερία,

κινδυνεύει να μετατραπεί σε κτήμα.

Στο φαγητό, η ιδιοκτησία γεννά λαιμαργία.

Στον έρωτα, γεννά ζήλια.

Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει ο ίδιος αρχέγονος φόβος:

μην μείνουμε χωρίς.

Χωρίς τροφή.

Χωρίς χάδι.

Χωρίς επιβεβαίωση πως κάποιος ή κάτι είναι «δικό μας».

Στο βάθος, το «δικό μου» είναι μια μικρή εξέγερση απέναντι στη φθορά.

Μια προσπάθεια να νικήσουμε το εφήμερο.

Να πούμε:

«Αυτό δεν θα χαθεί, γιατί μου ανήκει».

Μόνο που τίποτε τελικά δεν ανήκει πραγματικά σε κανέναν.

Το ψωμί μπαγιατεύει όταν φυλακίζεται υπερβολικά,

κι ο έρωτας ασφυκτιά όταν γίνεται συμβόλαιο κατοχής.

Η απόλαυση χάνει την ομορφιά της τη στιγμή που μετατρέπεται σε έλεγχο.

Ίσως γι’ αυτό οι πιο ελεύθεροι άνθρωποι είναι εκείνοι που μπορούν να μοιραστούν.

Το τραπέζι τους έχει πάντα μια άδεια καρέκλα,

κι ο έρωτάς τους ένα ανοιχτό παράθυρο.

Όχι γιατί αγαπούν λιγότερο,

αλλά γιατί γνωρίζουν πως η αληθινή οικειότητα δεν γεννιέται από την ιδιοκτησία·

γεννιέται από την εθελοντική παραμονή.

Ίσως τελικά η πιο ώριμη μορφή αγάπης να είναι εκείνη που λέει:

«Σε θέλω»,

χωρίς να χρειάζεται συνεχώς να ψιθυρίζει:

«είσαι δικός μου».



Δεν υπάρχουν σχόλια: