65 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΣΤΗΝ ΧΙΡΟΣΙΜΑ...

Tην εφιαλτική αυτή εικόνα παρουσίαζε η Xιροσίμα μετά την έκρηξη της ατομικής βόμβας, στις 6 Aυγούστου του 1945. Aνθρωποι, ζώα και κτίρια εξαφανίστηκαν μέσα σε ένα δέκατο του δευτερολέπτου...

****************************

Η Χιροσίμα έβαλε την τραγική σφραγίδα της στην έναρξη της πυρηνικής εποχής! Αυτή η εποχή, στη γένεση, αλλά και στις αμφιλεγόμενες εκφάνσεις και προοπτικές της, γίνεται αντικείμενο λεπτομερούς αναφοράς στη συλλογική εργασία των σοβιετικών συγγραφέων Ιόγιρις, Μόροχοφ και Ιβανόφ με τον χαρακτηριστικό τίτλο "Α-Βόμβα". Απ' αυτό το βιβλίο ξεσηκώσαμε και το μικρό απόσπασμα που δημοσιεύει σήμερα η "Νέα Εποχή". Το προσφέρουμε στους αναγνώστες του περιοδικού για να τιμήσουμε μαζί τους κατ' αυτό τον τρόπο την επέτειο της Χιροσίμα.

Η διήγηση που ακολουθεί δεν προβάλλει με τις αξιώσεις ενός αυστηρά λογοτεχνικού κειμένου· σ' αυτή η λογοτεχνική επινόηση είναι ανύπαρκτη, ενώ η ιστορική καταγραφή κυριαρχεί παρακολουθώντας ώρα προς ώρα, λεπτό προς λεπτό κι ακόμα δευτερόλεπτο προς δευτερόλεπτο την τελευταία νύχτα που προηγήθηκε του ατομικού βομβαρδισμού της Χιροσίμα. Σαν ένα είδος κατακλείδας σ' αυτή την περιγραφή προβάλλονται τα αποτελέσματα του ατομικού βομβαρδισμού.
Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ...

Και να που έφτασε κι η τελευταία νύχτα της Χιροσίμα.

Στις 6 Αυγούστου 1945, με το χάραμα, ο ουρανός φωτιζότανε όλο και πιο έντονα. Στο φόντο της αυγινής θάλασσας οι φοινικιές του νησιού Τινιάν φαίνονταν μαύρες, καρβουνιασμένες. Βλοσυροί, σα σκιές της Κόλασης, φάνταζαν κι οι άνθρωποι που διανυχτέρευαν δίπλα στα ισχυρά τετρακινητήρια αεροπλάνα Β-29. Τα αεροπλάνα, γαντζωμένα στη γη, έμοιαζαν φτερωτά μυθικά φαντάσματα.

- Μας αναμένει, -ανέφερε ο συνταγματάρχης Τίμπετς που είχε οριστεί επικεφαλής για την εκτέλεση του πρώτου στην ιστορία της ανθρωπότητας ατομικού βομβαρδισμού.,- η εκτέλεση της εντολής· η ρίψη ενάντια στον αντίπαλο μιας και μοναδικής βόμβας που ριζικά διαφέρει απ' όλες τις άλλες που προηγούμενα είχατε δει. Έχει καταστρεπτική ισχύ ισοδύναμη με 20.000 τόνους τρινιτροτολουόλης.

Η σύσκεψη δεν κράτησε πολύ. Σ' αυτή δόθηκαν τα προγνωστικά του καιρού, καθορίστηκαν το ύψος της πτήσης, το μήκος κύματος των πομπών, οι θέσεις των σωστικών αεροπλάνων και πλοίων. Σαν τόπος της συνάντησης καθορίστηκε η Ιβοντζίμα. Η περιγραφή των στόχων κατά σειρά προτεραιότητας ήτανε η ακόλουθη: Χιροσίμα, Κοκουρά, Ναγκασάκι. Τα καύσιμα καθορίστηκαν σε 26.500 κιλά για το "Ενόλα Γκέι" και 28.000 κιλά για το καθένα από τα υπόλοιπα αεροπλάνα.

Δόθηκαν οι τελευταίες οδηγίες. Σ' όλα τα μέλη των πληρωμάτων των επιτειθέμενων αεροσκαφών παραχωρήθηκαν γυαλιά με σκοτεινούς χοντρούς φακούς για προστασία των ματιών από την φωτεινή ακτινοβολία που θα ακολουθούσε την έκρηξη.

-Κατά τη διάρκεια του βομβαρδισμού πρέπει να φορέσετε αυτά τα γυαλιά, -είπε ο λοχαγός Πάρσονς.

- Η αφαίρεση τους δεν επιτρέπεται σε καμιά περίπτωση. Τυφλός πιλότος δεν κατάφερε μέχρι τώρα να προσγειώσει το αεροπλάνο του με επιτυχία.

Πριν την απογείωση ο λοχαγός Ντόουνεϊ, στρατιωτικός ιερέας, τους ευλόγησε.

Ο στρατηγός Σπάατς έσφιξε το χέρι του κυβερνήτη του Β-29 συνταγματάρχη Τίμπετς λέγοντας του:

-Συνταγματάρχη, σας υπενθυμίζω γι' ακόμα μια φορά: αυτή η εντολή αποτελεί αναγνώριση ιδιαίτερης εμπιστοσύνης. Με την πάροδο του χρόνου τ' όνομα σας θα περάσει στην αιωνιότητα στα χρονικά της χώρας μας.

Ώρα 1.00'. Τα πληρώματα φάγανε καλά. Η ομελέττα φτοιάχτηκε από πραγματικά αυγά, κι όχι από αυγόσκονη. Όλοι το αντελήφθηκαν έντονα ευχαριστημένοι.

Ώρα 1.37'. Αναχώρηση των πρώτων τριών βομβαρδιστικών για μετεωρολογική ανίχνευση. Σηκώθηκαν από τρεις διαφορετικούς διαύλους και χάθηκαν στο βαθύ σκοτάδι. Τ' ασυρματογραφήματα απ' αυτά για τις καιρικές συνθήκες στην περιοχή των στόχων θα 'φταναν στο επιτελείο και στο αεροπλάνο-μεταφορέα που θα λάμβανε μόνο σήματα χωρίς να εκπέμπει.

Ώρα 2.15'. Ο δίαυλος πλέει στο φως των προβολέων, Το αεροπλάνο "Ενόλα Γκέι" φωτίζεται έντονα. Γύρω στους εκατό ρεπόρτερς περικύκλωσαν το πλήρωμα. Ακόμα δε γνωρίζουν την εντολή που του ανατέθηκε να φέρει σε πέρας μα, ωστόσο, στο επιτελείο τους ανάφεραν πως αυτό αποτελεί την "έναρξη μιας νέας εποχής". Καθώς τα μελή του πληρώματος κατευθύνονται μέσα από την κοσμοσυρροή προς το αεροπλάνο, οι ρεπόρτερς τ' αρπάζουν από τα χέρια και τα παρακαλούν να φορέσουν δακτυλίδια και ρολόγια που τους ανήκουν για να 'χουν μετά κάποιο ενθύμιο.

Ώρα 2.27'. Βάζουν μπρος τους κινητήρες. Το αεροπλάνο του Τίμπετς περνά από το χώρο στάθμευσης στη γραμμή εκκίνησης καταλαμβάνοντας τον καθορισμένο γι' αυτό χώρο στον ακραίο δίαυλο ενώ σ' άλλους διαύλους παρατάσσονται ταυτόχρονα το "Γκρέιτ Άρτιστ" του Σούινεϊ και το βομβαρδιστικό αρ. 91 του Μάρκβορντ.

Ώρα 2.45'. Το αεροπλάνο "Ενόλα Γκέι" αναπτύσσει παρατεταμένα ταχύτητα, ο δίαυλος μήκους τριών χιλιομέτρων χάνεται στο σκοτάδι. Το αεροπλάνο είναι παραφορτωμένο με επτά επιπλέον τόνους! Μετά δυσκολίας εγκαταλείπει το έδαφος λίγα μόλις μέτρα πριν το τέλος του διαύλου.Τ' άλλα δυο αεροπλάνα, με καθυστέρηση δυο λεπτών, ακολουθούν το "Ενόλα Γκέι".

Αμέσως μετά ανεβαίνει στον ουρανό το "Τοπ Σίκρετ" του λοχαγού Τσιάρλς Φ. Νάιτ, που πρέπει να προσγειωθεί στην Ιβοντζίμα με την αποστολή, σε περίπτωση ανάγκης, να αντικαταστήσει το "Ενόλα Γκέι".

Η ειδική βομβαρδιστική επιχείρηση υπ' αριθμό 13 άρχισε.Μετά την απογείωση τα βομβαρδιστικά για μακρύ χρονικό διάστημα πετούν σε ύφος γύρω στα 1.200 μέτρα. Αυτό αποτελούσε προληπτικό μέτρο για την αποφυγή σύγκρουσης με τα βομβαρδιστικά που επέστρεφαν από τις νυχτερινές αποστολές τους.

Ο χρόνος που απόμεινε αφιερώθηκε στην προετοιμασία για το αποφασιστικό εγχείρημα: ο Πάρσονς πέρασε στο διαχώρισμα ρίψης της βόμβας. Ο βοηθός του Ντζέπσον του έδινε τα αναγκαία εργαλεία. Ο Πάρσονς με ιδιαίτερη προσοχή διαμέσου της ουράς της βόμβας σύνδεσε τη γόμωση στους εκρηκτικούς μηχανισμούς. Μετά απ' αυτό ρύθμισε το σύστημα διπλής σύνδεσης.Από την εσωτερική τηλεφωνική γραμμή ο Πάρσονς πληροφορούσε τον Τίμπετς για την πορεία της εργασίας του. Κατά μέσον όρο η τελευταία κράτησε 25 λεπτά.

- Οκέι, έτοιμο! - είπε ο Πάρσονς στον Ντζέπσον.

Ακούοντάς το αυτό, ο Ντζέπσον αποσύνδεσε από το πλευρικό τμήμα της βόμβας τον πράσινο αγωγό και τοποθέτησε στη θέση του έναν άλλο, σχεδόν παρόμοιο μα κόκκινο. Κι οι δυο εισέρχονταν στο εσωτερικό περίβλημα της βόμβας. Στον κόκκινο αγωγό υπήρχαν αποθέματα αλουμινίου, αρκετά για την ενεργοποίηση της γόμωσης. Ο πράσινος αγωγός διέκοπτε το ηλεκτρονικό σχήμα ελέγχου του εκρηκτικού μηχανισμού. Ενόσω συνδεότανε ο πράσινος αγωγός η βόμβα δε μπορούσε να εκραγεί. Η αντικατάσταση του με τον κόκκινο σήμαινε πως η βόμβα βρισκότανε σε ενεργητική κατάσταση, έτοιμη προς ρίψη. Μετά απ' αυτό ο Πάρσονς και ο βοηθός του εγκατέλειψαν το διαχώρισμα κλείνοντας ερμητικά τη μπουκαπόρτα πίσω τους. Η βόμβα, το "Αγόρι", βρισκότανε στο μπροστινό τμήμα. Στ' άλλα διαχωρίσματα στη θέση των βομβών υπήρχαν συμπληρωματικά καύσιμα σε βαρέλια.

Επιστρέφοντας στη θέση τους οι Πάρσονς και Ντζέπσον κάθησαν απέναντι στο ηλεκτρονικό σχήμα με τη βοήθεια του οποίου μπορούσαν να παρακολουθούν τις ενδείξεις των οργάνων που συνδέονταν με τη βόμβα.

Ώρα 4.52'. Το "Ενόλα Γκέι" του Τίμπετς, το "Γκρέιτ 'Αρτιστ" του Σούινεϊ και το βομβαρδιστικό αρ. 91 του Μάρκβορντ συναντήθηκαν πάνω από την Ιβοντζίμα. Τα τρία αεροπλάνα παρατάχθηκαν για την κοινή πτήση. Ο Τίμπετς μπήκε επικεφαλής της ομάδας ενώ τα άλλα δυο αεροπλάνα, κάπως καθυστερημένα, πετούσαν στα δυο πλευρά του "Ενόλα Γκέι", κρατώντας μια απόσταση μερικών εκατοντάδων μέτρων και δημιουργώντας και τα τρία μαζί ένα μεγάλο V. Τα σκάφη στρίψανε αριστερά βάζοντας πορεία για τα βορειοδυτικά με κατεύθυνση τη Σικόκου.

Ο Τίμπετς συνδέθηκε τηλεφωνικά με την Ιβοντζίμα και, χωρίς να προσφύγει στη χρήση κώδικα, ανέφερε:

-Κατευθυνόμαστε προς το στόχο.

Τα τρία αεροπλάνα υπό τη διοίκηση του Τίμπετς πετούσαν από την Ιβοντζίμα προς την Ιαπωνία πάνω από παχύ στρώμα συννεφιάς που κάλυπτε πλήρως τον ορίζοντα. Ο συνταγματάρχης μετέδωσε τηλεφωνικώς και από το μεγάφωνο οδηγίες προς τα μέλη του πληρώματος να καταλάβουν τις θέσεις τους. Μόλις γίνονταν ορατές οι ακτές της Ιαπωνίας, ο Μπέζερ, μέλος του πληρώματος, θα 'πρεπε ν' αρχίσει να καταγράφει σε μαγνητοταινία όλα όσα θα λέγονταν στο σκάφος. Ο Τίμπετς συμπλήρωσε τις οδηγίες του με τα παρακάτω:

-Αυτή η ηχογράφηση θα κληροδοτηθεί στην ιστορία, γι αυτό θα σας παρακαλέσω να προσέξετε τις εκφράσεις σας. Σύντομα θα ρίξουμε την πρώτη ατομική βόμβα!

Ώρα 6.40'. Το "Ενόλα Γκέι" άρχισε ν' ανεβαίνει από τις 3.000 μέτρα στις 10.000. Απ' αυτό το ύψος υπολογίστηκε πως θα 'πρεπε να γίνει η ρίψη της βόμβας. Ο Πάρσονς κι ο βοηθός του συνέχιζαν να ελέγχουν την κατάσταση των διαφόρων τμημάτων της βόμβας με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού σχήματος.

Ώρα 7.00'. Το πρώτο αεροπλάνο, ο μετεωρολογικός ανιχνευτής, πλησιάζει τον πρώτο στόχο της επίθεσης, μια γέφυρα 26 χιλιόμετρα από τη Χιροσίμα. Στη ζώνη της Χιροσίμα σ' αυτό το διάστημα κηρύχθηκε προληπτικός αεροπορικός συναγερμός.

Ώρα 7.09'. Το βομβαρδιστικό "Στρέιτ Φλας" του Κ. Ίζερλι βρίσκεται πάνω από τον στόχο. Ελαφρά σύννεφα εμφανίστηκαν στον ουρανό μα, ωστόσο, πάνω από στην πόλη ο ουρανός ήταν καθαρός.Το "Στρέιτ Φλας" πετούσε στην ίδια ακριβώς πορεία που θα ακολουθούσε αργότερα ο Τίμπετς. Από το ύψος της πτήσης φαινότανε πως η Ιαπωνία καλυπτότανε από παχύ στρώμα χαμηλής νέφωσης. Το "Στρέιτ Φλας" πέρασε πάνω από τη Χιροσίμα σε ύψος 11.000 μέτρων. Ο κυβερνήτης του αεροπλάνου μέτρησε δυο φορές τη μετατόπιση των νεφών, για να μεταδώσει στον Τίμπετς όσο γινότανε πιο ακριβή στοιχεία για την ταχύτητα και κατεύθυνση του ανέμου. Μετά, αφού πέταξε γύρω στα 15 χιλιόμετρα δυτικά, το "Στρέιτ Φλας" άλλαξε κατεύθυνση και ξαναπέρασε πάνω από την πόλη.Ταυτόχρονα το "Φουλ Χάιζ" του Τέιλορ σε μεγάλο ύψος πέρασε δυο φορές πάνω από το Ναγκασάκι που βρισκότανε στα νοτιοδυτικά της Ιαπωνίας. Ο ουρανός πάνω κι απ' αυτή την πόλη ήτανε επίσης ασυννέφιαστος.Το αεροπλάνο του Ουίλσων "Ντζέμπιτ III" πέταξε πάνω από την Κοκουρά λίγο νωρίτερα. Η ορατότητα ήτανε κι εδώ καλή.Έτσι, κείνο το πρωινό κι οι τρεις στόχοι, ανάμεσα στους οποίους το "Ενόλα Γκέι" θα 'πρεπε να επιλέξει τον ένα, αποδέχτηκαν προσιτοί για τον επικείμενο βομβαρδισμό.

Το "Ενόλα Γκέι" πετούσε πάνω από τον Ειρηνικό ωκεανό. Ο Τίμπετς αφήνοντας το πηδάλιο έσκυψε πάνω από το τραπεζάκι του ασυρματιστή Νέλσων. Ο ασυρματιστής κατέγραφε τα μηνύματα και τους αριθμούς των αναφορών του Ίζερλι, κι ο Τίμπετς τ' αποκρυπτογραφούσε:

"Καθόλο το ύψος η νέφωση βρίσκεται κάτω του 0.3. Σύσταση: ο πρώτος στόχος".

- Η Χιροσίμα, λοιπόν.

Η εντολή εκτέλεσης του διατάγματος υπ' αριθμό 13 υποχρέωνε τον Τιμπετς, ανεξάρτητα από τα μετεωρολογικά δεδομένα που λάμβανε, να πετάξει οπωσδήποτε πάνω από τη Χιροσίμα και να εκμεταλλευτεί στην ανάγκη τυχόν προσωρινό διασκορπισμό της νέφωσης στη διάρκεια που το "Ενόλα Γκέι" θα βρισκότανε πάνω από την πόλη. Τώρα, ο Τίμπετς μπορούσε να μην ασχολείται πια με την Κοκουρά και το Ναγκασάκι και να συγκεντρώσει την προσοχή του μόνο στη Χιροσίμα. Μετά από παρέλευση μερικών λεπτών ο Νέλσων του μετέδωσε τις αναφορές που φτάσανε από τα αεροπλάνα των Τέιλορ και Ουίλσων. Ωστόσο, αυτές είχαν για τον Τίμπετς θεωρητικό ήδη ενδιαφέρον.

Ώρα 7.50'. Το "Ενόλα Γκέι" πέταξε πάνω από την άκρη του νησιού Σικόκου κι όλα τα μέλη του πληρώματος φόρεσαν την στενόχωρη αλεξίσφαιρη στολή τους. Η επικοινωνία με τον ασύρματο διακόπηκε εξ ολοκλήρου. Η λειτουργία της συσκευής για μετάδοση αναγνωριστικών σημάτων σταμάτησε. Αφού έκλεισε τον αυτοπιλότο, ο Τίμπετς πήρε στα χέρια του την πλοήγηση του αεροσκάφους.

Ώρα 8.00'. Οι Ιάπωνες παρατηρητές εντοπίζουν το "Ενόλα Γκέι" στα προάστια της Χιροσίμα. Ο ραδιοσταθμός εκπέμπει σήμα συναγερμού. Ωστόσο, μαζί με τη σύσταση για προστασία στα αντιαεροπορικά καταφύγια μεταδίδεται και η πληροφορία πως το αεροπλάνο εκτελεί κατασκοπευτική πτήση.

Ώρα 8.11'. Ο συνταγματάρχης Τίμπετς οδηγεί το αεροπλάνο πάνω από το στόχο.

Ώρα 8.13'30". Για τρία λεπτά, όσα απαιτούνται για τον βομβαρδισμό, τη διοίκηση του αεροπλάνου αναλαμβάνει ο ταγματάρχης Φερίμπι. Ο συνταγματάρχης, παραδίνοντας του τη διοίκηση, αναφέρει:

— Τώρα είναι η δική σου σειρά!

Κείνη τη στιγμή το "Ενόλα Γκέι" πετούσε δυτικά σε ύψος 10.500 μέτρων.

Κοιτάζοντας μέσα από το στόχαστρο, ο Φερίμπι εντόπισε και τις πιο μικρές λεπτομέρειες του πανοράματος που εμφανίστηκε μπροστά του. Ήταν ταυτόσημες με κείνες που είδε στις αεροφωτογραφίες. Όλα όσα έβλεπε του φάνηκαν συνηθισμένα: τα τρία μακριά αναχώματα που εισέρχονταν στον όρμο, τα επτά δάκτυλα από το δέλτα του ποταμού Ότα, οι κύριοι δρόμοι της πόλης που, σα νευρώσεις φύλλου, απόκοπταν ο ένας τον άλλο. Πάνω από το έδαφος αιωρότανε ελαφρή ομίχλη. Στόχος του βομβαρδισμού ήτανε μια από τις γέφυρες που ένωνε τις δυο όχθες στην πιο πλατιά διακλάδωση του Ότα. Και να που αυτή η γέφυρα εμφανίστηκε στο στόχαστρο, στο κέντρο του οποίου, που το αποτελούσαν δυο κάθετα διασταυρούμενες γραμμές, θα ' μπαίνε την επόμενη στιγμή.

-Ο στόχος εντοπίστηκε! - ανακοίνωσε ο Φερίμπι, βάζοντας σε λειτουργία τη συσκευή συγχρονισμού των ενεργειών που θα 'πρεπε να γίνουν το τελευταίο λεπτό πριν τη ρίψη της βόμβας. Μετά από 45 δευτερόλεπτα έθεσε σε λειτουργία το προειδοποιητικό σήμα συναγερμού που σήμαινε ότι με την πάροδο 15 ακόμα δευτερολέπτων η βόμβα θα ριχνότανε. Αυτό το σήμα τ' άκουσαν τα μέλη των πληρωμάτων και στα τρία αεροπλάνα, που κάλυψαν τα μάτια τους με τα ειδικά γυαλιά. Απ' αυτή τη στιγμή όλοι άρχισαν να μετρούν τα δευτερόλεπτα.Το ίδιο σήμα το πήραν τα ευρισκόμενα σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων τρία μετεωρολογικά αεροσκάφη που επέστρεφαν ήδη στην Τινιάν.

Και να που έφτασε η αποφασιστική στιγμή· τέθηκε σε ενέργεια ο μοχλός κι η πρώτη στον κόσμο ατομική βόμβα έπεφτε στην ιαπωνική πόλη Χιροσίμα.Ξαλαφρωμένο κατά πέντε τόνους, το "Ενόλα Γκέι" τινάχτηκε προς τα πάνω. Τα μέλη του πληρώματος ανέμεναν ακίνητα. Τους φαινότανε πως ακούγανε το σφύριγμα της βόμβας που έπεφτε μα, ωστόσο, ήτανε το αίμα που χτυπούσε στα μηλίγγια τους. Με παγωμένα πρόσωπα άσκοπα κοίταζαν το κενό, δεμένοι στο θολό προαίσθημα μιας πρωτόγνωρης καταστροφής.

Το "Ενόλα Γκέι", κάνοντας μια απότομη στροφή 60° από την πορεία του προς τα δεξιά, κατευθύνθηκε προς το έδαφος και με την πιο μεγάλη δυνατή ταχύτητα άρχισε ν' απομακρύνεται από το στόχο.

Ο πολυβολητής του "Γκρέιτ 'Αρτιστ" άνοιξε τις πόρτες ρίψης βομβών και στο κενό πέσανε τρεις κύλινδροι. Σε λίγο άνοιξαν τα κρεμασμένα σ' αυτούς αλεξίπτωτα κι οι κύλινδροι με τα όργανα καταγραφής της ισχύος της έκρηξης αιωρήθηκαν στον αέρα. Ύστερα, και τα δυο αεροσκάφη που συνόδευαν το "Ενόλα Γκέι" πήραν μια ημιστροφή και πέταξαν ξανά ανατολικά.

Οι δείκτες του ρολογιού δείχνανε 8.14' 50". Η βόμβα βρισκότανε σε ύψος 600 μέτρων.

Κι όταν στις 8.15' ή βόμβα κατέβηκε για εκατό μέτρα ακόμα οι μηχανισμοί της θέσανε σε λειτουργία το σύστημα πυροδότησης της πυρηνικής γόμωσης που αυτόματα προκάλεσε την αλυσιδωτή αντίδραση....

Ώρα 8.15'30". Έκρηξη.

-Σε κλάσματα δευτερολέπτου πάνω από τη γη αιωρήθηκε με εκτυφλωτικό φως ένας ακόμα ήλιος.Ήτανε εκατό φορές λαμπρότερος από τον ουράνιο ήλιο.Η πυρωμένη σφαίρα του έπεσε πάνω στην πόλη.

Στιγμιαία έκαψε ζωντανούς και παραμόρφωσε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Χιλιάδες σπίτια γίνηκαν στάχτη που το ρεύμα τ' ανέμου την ανέβασε ψηλά σε ύψος μερικών χιλιομέτρων. Κάτω, η πόλη άναψε σαν δαυλός...

Τα θανατηφόρα σωματίδια άρχισαν το καταστροφικό τους έργο σε ακτίνα ενάμισι χιλιομέτρου.

Ο συνταγματάρχης Τίμπετς θυμότανε αργότερα: "...στο διάστημα που μεσολάβησε κλείσαμε τις μπουκαπόρτες,κάναμε στροφή 60° με κατεύθυνση προς το έδαφος. Είχαμε ανάγκη από ταχύτητα, την πιο μεγάλη δυνατή ταχύτητα, χωρίς να δίνουμε σημασία στην απώλεια ύψους...Όταν το εκρηκτικό κύμα έφτασε στ' αεροπλάνο το 'ριξε προς τα κάτω. Το σκάφος έτριξε σαν τσίγγενη στέγη...Ο ουριαίος πολυβολητής πρόσεξε το πρώτο κύμα σα φάντασμα να μας πλησιάζει. Δεν ήξερε, τι σήμαινε αυτό. Για την προσέγγιση του δεύτερου κύματος μας προειδοποίησε με σήμα. Το αεροπλάνο κατρακύλισε ακόμα περισσότερο δημιουργώντας μου την αίσθηση πως από πάνω μας έσκασε κάποιο βλήμα".

Αυτό που γινότανε κάτω ήτανε δύσκολο να εκφραστεί με λέξεις."Αρχικά εμφανίστηκε η φωτεινή αστραπή της έκρηξης, - θυμότανε ο λοχίας Μπ. Κέρον. - Ύστερα ακολούθησε το εκτυφλωτικό φως στο οποίο διακρινότανε το εκρηκτικό κύμα που πλησίαζε, μετά εμφανίστηκε το μανιταροειδές νέφος. Η εντύπωση ήτανε τέτοια, σαν πάνω από την πόλη να καιγότανε μια θάλασσα από καυτή πίσσα.
Μόνο οι άκρες της παρέμειναν ορατές...."

"Στο μεταξύ ανέλαβα τη διοίκηση του αεροπλάνου, - γράφει ο λοχαγός Λιούις, - κι έκανα μια στροφή για να μπορώ να παρακολουθώ τα αποτελέσματα. Είδαμε κείνο που δεν είδε ακόμα κανείς άνθρωπος. Η πόλη κατά 9/10 καλυπτότανε από ανυψούμενα νέφη καπνού. Από πάνω τους θρονιάστηκε μια τεράστια λευκή στήλη καπνού που σε διάστημα λιγότερο από τρία λεπτά έφτασε σε ύψος 30.000 ποδιών κι εξακολουθούσε ν' ανεβαίνει..."

Ο Τίμπετς κοίταζε το φοβερό μανιτάρι. Κάτω απ' αυτό,στη θέση των αμέτρητων οροφών της Χιροσίμα, κυμάτιζε μια θάλασσα καφέ καπνού...

Ο Τίμπετς έπασχε να καταλάβει τι, τέλος πάντων, είχε συμβεί: στο "Ενόλα Γκέι" βρισκότανε μια βόμβα. Μόνο μια! Ήτανε και δεν ήτανε μεγαλύτερη από κείνες που προηγούμενα επανειλημμένα έριξε σ' εχθρικούς στόχους. Είναι αλήθεια πως είχε διαφορετική μορφή και δεν έπεφτε ελεύθερα μα ήτανε προσδεδεμένη σε αλεξίπτωτο. Είναι, λοιπόν, δυνατό μια βόμβα μέσων διαστάσεων να μπορεί να καταστρέψει μια ολόκληρη πόλη; Όχι, δεν είναι δυνατό! Αυτό δε μπορεί να γίνει!

Ωστόσο, κείνο που 'δε με τα μάτια του, δεν ήτανε οφθαλμαπάτη.Αφού απομακρύνθηκε σε ακίνδυνη απόσταση, το πλήρωμα του αεροπλάνου -μεταφορέα φωτογράφησε το στόχο. Ο συνταγματάρχης Τίμπετς θυμότανε αργότερα:

"Κάναμε δυο μανούβρες σε σχήμα 5 και πήραμε φωτογραφίες από το ουριαίο και εμπρόσθιο μέρος. Δεν πλησιάζαμε πιο κοντά από ένα μίλι προς το νέφος μα, ωστόσο, είμαστε αρκετά κοντά για να βλέπουμε πως ταραζόταν. Το χρώμα του άλλαζε, από πορτοκαλλί σε σκούρο και γαλάζιο. Το εσωτερικό του το αποτελούσαν μαύρος καπνός, σκόνη και σκουπίδια κι αυτό το έκανε να φαίνεται σαν ένας λέβητας σε λειτουργία.Την πόλη ήτανε αδύνατο να την αναγνωρίσεις. Μέσα από το πυκνό σύννεφο της σκόνης δε μπορούσαμε να διακρίνουμε ούτε φωτιά καν. Εγώ κι ο Πάρσονς καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η έκρηξη ήτανε αρκετά πιο ισχυρή απ' ότι είχε υπολογιστεί".

Το δεύτερο και τρίτο βομβαρδιστικό επίσης εκτελέσανε τις εντολές τους. Το αεροπλάνο του ταγματάρχη Σούινεϊ "Γρέιτ 'Αρτιστ", που έριξε με αλεξίπτωτο τα όργανα καταμέτρησης της ισχύος της έκρηξης ταυτόχρονα με τη ρίψη της βόμβας, σύντομα πήρε το δρόμο της επιστροφής. Το πλήρωμα του αεροπλάνου υπ' αρ. 91 με κυβερνήτη το λοχαγό Μάρκβορντ εξακολουθούσε να φωτογραφίζει το στόχο για μισή ακόμα ώρα.

Η επιχείρηση κράτησε γύρω στις δώδεκα ώρες.

ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ...

Στη Χιροσίμα σκοτώθηκαν 240.000 και τραυματίστηκαν 163.000 άτομα. Αυτοί που πέθαναν στις 6 του Αυγούστου υπέφεραν λιγότερο από τους υπόλοιπους.

Ωστόσο, διάβαιναν οι μέρες, οι μήνες, τα χρόνια, και τα θύματα του ατομικού βομβαρδισμού συνέχιζαν να πεθαίνουν. Στη Χιροσίμα σημειώθηκαν όλα τα είδη ασθενειών που προκαλούνται από ραδιενεργά κατάλοιπα: λευχαιμία, καταρράκτης, πλαστική αναιμία. Και σήμερα ακόμα το ποσοστό καρκινοπαθών στη Χιροσίμα είναι δέκα φορές μεγαλύτερο από το μέσο όρο που παρατηρείται στην υπόλοιπη Ιαπωνία.

Ο στρατηγός Γκροβς σε μια αναφορά του στο Κογκρέσο μετά τον βομβαρδισμό της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι χρησιμοποίησε την ακόλουθη έκφραση: "Ο θάνατος από ραδιενέργεια είναι ο πιο ευχάριστος". Στο μεταξύ, ο ίδιος ο στρατηγός ήτανε αυτόπτης μάρτυρας αυτού του "πιο ευχάριστου θανάτου".

Μερικές μόλις βδομάδες πριν την αποστολή αυτής του της αναφοράς, στο Λος - Αλάμος στη διάρκεια πειράματος, που εκτελούσε ο επιστήμονας Γ. Ντενιάν, άρχισε αλυσιδωτή αντίδραση που διάρκεσε μόνο ένα δευτερόλεπτο. Στη διάρκεια των επόμενων τεσσάρων ημερών ο Ντενιάν αισθάνθηκε μόνο ελαφρό κνισμό στο δέρμα. Την έκτη μέρα άρχισαν να φουσκώνουν τα χέρια του, μετά αποχωρίστηκε το δέρμα. Τη δωδέκατη μέρα ο νεαρός επιστήμονας άρχισε να δοκιμάζει φοβερά μαρτύρια. Πέθανε την εικοστή τέταρτη μέρα.

Ο Γκροβς, για να μην μπορεί κανείς να παρακολουθεί από κοντά όλες αυτές τις φάσεις του "πιο ευχάριστου θανάτου", διέταξε ν' απομονώσουν τον Ντενιάν.

Σημειώσεις:

Από τα ονόματα που αναφέρονται στο κείμενο, ο συνταγματάρχης Τίμπετς ήτανε ο επικεφαλής για την εκτέλεση του πρώτου στην ιστορία της ανθρωπότητας ατομικού βομβαρδισμού.

Ο στρατηγός Σπάατς ήταν ο ανώτατος διοικητής των αεροπορικών δυνάμεων των ΗΠΑ στον Ειρηνικό.

Ο στρατηγός Γκροβς υπήρξε στρατιωτικός διοικητής του φάσματος των εργασιών για την κατασκευή της ατομικής βόμβας, γνωστού σαν "Σχεδίου Μανχάταν".

Τα υπόλοιπα ονόματα ανήκουν σε μέλη αεροπορικών πληρωμάτων που λάμβαναν μέρος στην επιχείρηση του ατομικού βομβαρδισμού της Χιροσίμα. Απ' όλους αυτούς άξια αναφοράς είναι η τραγική μοίρα του Ίζερλι που οι ηθικές τύψεις τον οδήγησαν στην τρέλλα.

*****************

Μετάφραση: ΘΩΜΑΣ ΣΥΜΕΟΥ

(Από τη "Νέα Εποχή" - Τεύχος 203, 1990, Σελίδες 47-53 )