Ραπεντόσα, Πεντέλη.

 

Η μικρή περιπλάνηση.

Δεν χρειάζεται να ταξιδέψεις μακριά για να χαθείς. Αρκεί να βγεις από το σπίτι χωρίς προορισμό, να πάρεις έναν δρόμο που δεν παίρνεις συνήθως, να σταθείς μπροστά σε μια παλιά πόρτα, να κοιτάξεις ένα δέντρο που μεγαλώνει αδιαφορώντας για τις ανθρώπινες φιλοδοξίες. Η περιπλάνηση αρχίζει όταν σταματάς να ζητάς από τον κόσμο να σε οδηγήσει κάπου.

Οι άνθρωποι περνούν τη ζωή τους κυνηγώντας προορισμούς. Μετρούν αποστάσεις, οργανώνουν διαδρομές, βάζουν σημάδια στον χάρτη και ονομάζουν επιτυχία την άφιξη. Κι όμως, συχνά φτάνουν εκεί όπου ήθελαν χωρίς να έχουν δει τίποτε από όσα προσπέρασαν. Η ζωή τούς προσπερνά κι εκείνοι, απασχολημένοι με το να την προλάβουν, δεν το αντιλαμβάνονται.

Η μικρή περιπλάνηση είναι μια ασήμαντη επανάσταση. Δεν χρειάζεται εισιτήριο, αποσκευές ή την άδεια κανενός. Αρκεί να εγκαταλείψεις για λίγο τη βεβαιότητα πως κάθε βήμα πρέπει να εξυπηρετεί έναν σκοπό. Να αφήσεις έναν δρόμο να σε οδηγήσει σε μια πλατεία, μια πλατεία σε ένα καφενείο, κι ένα τυχαίο βλέμμα σε μια ανάμνηση που νόμιζες πως είχες ξεχάσει.

Στις μικρές διαδρομές κατοικούν οι λεπτομέρειες που η μεγάλη ζωή περιφρονεί. Ένα παράθυρο με ξεχασμένες γλάστρες, ένας ηλικιωμένος που ταΐζει τα περιστέρια, η μυρωδιά του ψωμιού σ' έναν φούρνο, η σκιά ενός σύννεφου πάνω στα κεραμίδια. Ο κόσμος δεν γίνεται ομορφότερος όταν αλλάζει. Γίνεται ομορφότερος όταν αλλάζει ο τρόπος που τον κοιτάζεις.

Και ίσως αυτό να είναι το παράδοξο της περιπλάνησης: ξεκινάς για να ανακαλύψεις έναν τόπο και καταλήγεις να ανακαλύπτεις την απόσταση που σε χωρίζει από τον εαυτό σου. Γιατί η μεγαλύτερη εξορία δεν είναι να ζεις μακριά από την πατρίδα σου, αλλά να κατοικείς μέσα στην ίδια σου τη ζωή σαν ξένος.

Μια μέρα, λοιπόν, βγες στον δρόμο χωρίς να ξέρεις πού πηγαίνεις. Μην ψάξεις κάτι σπουδαίο. Μην προσπαθήσεις να βγάλεις κάποιο συμπέρασμα. Άφησε τον δρόμο να είναι δρόμος και τον χρόνο να πάψει, έστω για λίγο, να είναι χρήμα.

Δεν είναι όλες οι διαδρομές για να φτάνεις κάπου. Μερικές υπάρχουν για να θυμάσαι πως δεν είσαι προορισμός. Είσαι ακόμη δρόμος.

Στην μέση του πάρκου...

Στη μέση του πάρκου δεν υπάρχει τίποτα που να χρειάζεται να φτάσεις. Μόνο ένα παγκάκι, μια λίμνη, ένα συντριβάνι, ένα μονοπάτι που χάνεται ανάμεσα στα δέντρα και η πόλη να συνεχίζει γύρω σου, σαν να μην έχει καταλάβει πως για λίγο σταμάτησες.

Εκεί, στη μέση του πάρκου, ο χρόνος αλλάζει τρόπο. Δεν μετριέται πια με ρολόγια αλλά με φύλλα που πέφτουν, με βήματα που πλησιάζουν και απομακρύνονται, με το φως που μετακινείται αργά πάνω στο χώμα. Οι άνθρωποι περνούν, τα δέντρα μένουν, κι όμως τίποτα δεν μένει πραγματικά ίδιο.

Ίσως γι’ αυτό πηγαίνουμε στα πάρκα. Όχι για να ξεφύγουμε από την πόλη, αλλά για να θυμηθούμε πως υπάρχει ένας κόσμος που δεν φτιάχτηκε για να μας εξυπηρετεί. Ένας κόσμος που μεγαλώνει χωρίς άδεια, γερνά χωρίς ντροπή και συνεχίζει χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσει τον εαυτό του.

Και κάπου εκεί, στη μέση του πάρκου, ανάμεσα στην πόλη και στα δέντρα, αντιλαμβάνεσαι πως η πραγματική απόσταση δεν είναι από τον έναν τόπο στον άλλον. Είναι από τον εαυτό μας μέχρι εκείνο το σημείο όπου, για μια στιγμή, δεν χρειάζεται να πάμε πουθενά.

Φάρος Τάμελος, Κέα.

 

Περιπλάνηση στην Ιουλίδα.

 

Στην Ιουλίδα δεν μπαίνεις για να φτάσεις κάπου.

Μπαίνεις για να χαθείς.

Αφήνεσαι σε ένα στενό που ανηφορίζει και, πριν προλάβεις να αναρωτηθείς πού οδηγεί, μια απότομη στροφή σε βάζει στη σκιά. Η πέτρα κάτω από τα πόδια σου αλλάζει ρυθμό· τα βήματά σου γίνονται πιο αργά. Ακουμπάς ασυναίσθητα το χέρι στον τοίχο και νιώθεις την τραχιά, ζεστή επιφάνειά του.

Προχωράς.

Από μια αυλή ξεχύνεται το άρωμα του γιασεμιού. Λίγο πιο κάτω, βασιλικός και φρεσκομαγειρεμένο φαγητό μπερδεύονται με τη μυρωδιά της ζεστής πέτρας. Δεν βλέπεις ακόμη από πού έρχονται. Τα ακολουθείς όπως ακολουθείς έναν δρόμο.

Μια ακόμη στροφή.

Κάπου ένα ποτήρι ακουμπά πάνω σε τραπέζι. Ένα παράθυρο ανοίγει. Ακούγεται μια φωνή, μετά ένα γέλιο, και ύστερα πάλι ησυχία. Μένεις για λίγο ακίνητος, σαν να περιμένεις από τη σιωπή να σου αποκαλύψει το επόμενο πέρασμα.

Και το βρίσκεις.

Ένα στενό ακόμη στενότερο, που χωρά μόλις το σώμα σου. Το περνάς και ξαφνικά το φως σε τυφλώνει. Η ζέστη επιστρέφει στο πρόσωπό σου. Ο αέρας όμως έχει αλλάξει· κουβαλά αλάτι και μια μακρινή μυρωδιά θάλασσας.

Δεν τη βλέπεις.

Μέχρι που στρίβεις.

Και τότε, ανάμεσα σε δύο λευκούς τοίχους, εμφανίζεται για μια στιγμή το Αιγαίο.

Μια ανάσα αλμύρας στα χείλη, το αεράκι στα μαλλιά, το μπλε να ανοίγει ξαφνικά μπροστά σου -κι ύστερα μια ακόμη στροφή το κρύβει.

Συνεχίζεις.

Ένα κατώφλι, λίγα σκαλιά, μια σκιά που σε δροσίζει. Το πέλμα συναντά τη λεία πέτρα που έχουν γυαλίσει χρόνια ολόκληρα βήματα. Από κάπου έρχεται καφές και για μια στιγμή κοντοστέκεσαι. Όχι επειδή κουράστηκες, αλλά επειδή η Ιουλίδα σε έχει πείσει πως εδώ δεν υπάρχει λόγος να βιάζεσαι.

Και όσο προχωράς, ο τόπος αλλάζει μαζί σου. Η ζέστη γίνεται δροσιά, η σιωπή διακόπτεται από έναν μακρινό ήχο, το άρωμα μιας αυλής σε παρασύρει σε άλλη κατεύθυνση. Δεν αναζητάς πια τον δρόμο· αφήνεσαι σε ό,τι εμφανίζεται μπροστά σου.

Έτσι η Ιουλίδα δεν αποκαλύπτεται ποτέ ολόκληρη. Σου δίνεται σε μικρές, απρόβλεπτες στιγμές, τόσο κοντινές που σχεδόν τις αγγίζεις, και ύστερα κρύβεται πάλι πίσω από μια λευκή γωνιά.

Κι εσύ συνεχίζεις να στρίβεις.

Γιατί κάποια μέρη δεν τα γνωρίζεις όταν βρεις τον δρόμο τους. Τα γνωρίζεις όταν πάψεις να χρειάζεσαι να ξέρεις πού οδηγεί.

Και στην Ιουλίδα, ίσως αυτό να είναι το πιο όμορφο είδος προορισμού: να αφήνεσαι στη στροφή πριν ακόμη μάθεις τι κρύβει.

Ποιον δρόμο οφείλουμε να πάρουμε;

 

Δεν υπάρχει ένας δρόμος χαραγμένος από πριν. Υπάρχουν δρόμοι που ανοίγονται μπροστά μας και δρόμοι που τους ανοίγουμε εμείς καθώς προχωρούμε.

Ο εύκολος δρόμος δεν είναι πάντοτε ο σωστός. Ο πιο πολυσύχναστος δεν είναι πάντοτε ο ασφαλής. Και ο δύσβατος δρόμος δεν είναι πάντοτε λάθος. Η ατραπός είναι, ακριβώς, εκείνο το στενό και συχνά δύσκολο πέρασμα που απαιτεί επιλογή και αποφασιστικότητα.

Ο δρόμος που οφείλουμε να πάρουμε ίσως είναι εκείνος που μας φέρνει πιο κοντά σε αυτό που πραγματικά είμαστε· όχι εκείνος που μας οδηγεί εκεί όπου οι άλλοι περιμένουν να φτάσουμε.

Να πάρουμε τον δρόμο της αλήθειας, ακόμη κι όταν είναι ανηφορικός.

Της αξιοπρέπειας, ακόμη κι όταν κοστίζει.

Της αγάπης, χωρίς να χάνουμε τον εαυτό μας.

Της ελευθερίας, χωρίς να στερούμε την ελευθερία του άλλου.

Της γνώσης, χωρίς την αλαζονεία ότι γνωρίζουμε τα πάντα.

Γιατί τελικά η ζωή δεν κρίνεται μόνο από τον προορισμό.

Κρίνεται από τον δρόμο που επιλέξαμε για να φτάσουμε εκεί.

Και ίσως, στο τέλος, καταλάβουμε πως δεν ήταν ανάγκη να βρούμε τον σωστό δρόμο.

Έπρεπε να τον κάνουμε σωστό, περπατώντας τον.

Ο Λιόντας της Κέας- ένα αινιγματικό χαμόγελο 2.500 χρόνων...

Στην πλαγιά πάνω από την Ιουλίδα, λίγο έξω από τη Χώρα της Κέας, υπάρχει ένα πλάσμα που μοιάζει να κοιμάται εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια. Δεν είναι όμως απλώς ένα αρχαίο γλυπτό. Είναι ο Λιόντας της Κέας, ένα από εκείνα τα παράξενα μνημεία που μοιάζουν να έχουν γεννηθεί μαζί με τον ίδιο τον βράχο.

Λαξευμένος στον σχιστόλιθο, κάπου στον 6ο ή 7ο αιώνα π.Χ., ο Λέων έχει μήκος αρκετά μέτρα και ξαπλώνει νωχελικά, σαν να μην έχει κανέναν λόγο να βιαστεί. Το σώμα του είναι βαρύ, σχεδόν πρωτόγονο, όμως το πρόσωπό του έχει κάτι απροσδόκητα ανθρώπινο: ένα αινιγματικό χαμόγελο.

Και ίσως αυτό είναι που τον έκανε να αντέξει περισσότερο από την πέτρα.

Ο δημιουργός του παραμένει άγνωστος. Δεν γνωρίζουμε ποιος πήρε τον σχιστόλιθο και αποφάσισε να δώσει μορφή σε ένα λιοντάρι. Γνωρίζουμε όμως τον μύθο που τον περιβάλλει.

Λέγεται πως κάποτε η Κέα κατοικούνταν από Νύμφες. Όταν εκείνες άρχισαν να σκοτώνουν τις γυναίκες του νησιού, οι κάτοικοι στράφηκαν στους θεούς. Ο Δίας άκουσε την παράκλησή τους και έστειλε ένα λιοντάρι να κυνηγήσει τις Νύμφες. Εκείνες εγκατέλειψαν την Κέα και κατέφυγαν στην Κάρυστο.

Και οι άνθρωποι της Κέας σκάλισαν στον βράχο το ζώο που, σύμφωνα με την παράδοση, τους είχε σώσει.

Μόνο που υπάρχει κάτι παράξενο.

Αν ο Λιόντας ήταν ο φοβερός τιμωρός που έδιωξε τις Νύμφες, γιατί χαμογελά;

Ίσως επειδή η αρχαία τέχνη δεν ενδιαφερόταν πάντα να μας δώσει απαντήσεις. Μερικές φορές προτιμούσε να μας αφήσει ένα ερώτημα.

Ο Λιόντας στέκει εκεί, ανάμεσα στο χώμα, στον άνεμο και στο κυκλαδίτικο φως, χωρίς να εξηγεί τίποτα. Δεν ξέρουμε αν χαμογελά επειδή νίκησε, επειδή θυμάται ή επειδή γνωρίζει κάτι που εμείς έχουμε ξεχάσει.

Ίσως τελικά αυτό να είναι το μυστικό του.

Οι άνθρωποι περνούν. Οι μύθοι αλλάζουν. Οι θεοί σιωπούν.

Κι εκείνος εξακολουθεί να χαμογελά στον χρόνο.

Πολύαιγος.