Τα μαγνητικά πεδία της ιατρικής.

Η ιατρική έχει τα δικά της μαγνητικά πεδία. Άλλα μετρούνται σε Tesla, άλλα δεν διαθέτουν μονάδα μέτρησης. Τα πρώτα έλκουν τους πυρήνες των ατόμων και βοηθούν να αποκαλυφθούν τα μυστικά των ιστών. Τα δεύτερα έλκουν τη σκέψη του γιατρού προς τη διάγνωση, την απόφαση, την ευθύνη. Κι ανάμεσά τους βρίσκεται ο ασθενής, που δεν είναι ούτε εικόνα ούτε αριθμός, αλλά ένας ολόκληρος κόσμος που ζητά να κατανοηθεί.

Στη μαγνητική τομογραφία, το αόρατο γίνεται ορατό. Ο εγκέφαλος αποκτά τομές, ο νωτιαίος μυελός αποκαλύπτει τις πιέσεις που δέχεται, οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι εμφανίζουν τις αλλοιώσεις τους. Το σώμα, άλλοτε ένα απροσπέλαστο μυστήριο, μετατρέπεται σε μια ακολουθία εικόνων υψηλής διαγνωστικής ακρίβειας. Η τεχνολογία καταργεί, με τον δικό της τρόπο, τα σύνορα ανάμεσα στην επιφάνεια και το βάθος.

Αλλά η εικόνα έχει μια ιδιότυπη δύναμη: μπορεί να σε πείσει ότι είδες τα πάντα, ενώ μόλις άρχισες να βλέπεις.

Μια δισκοκήλη στην οθόνη δεν εξηγεί αυτομάτως τον πόνο. Μια αλλοίωση στον εγκέφαλο δεν αποκαλύπτει από μόνη της ολόκληρη την κλινική της σημασία. Η ανατομία έχει τις δικές της αλήθειες, αλλά ο άνθρωπος δεν εξαντλείται στην ανατομία του. Η διάγνωση απαιτεί να συναντηθούν η εικόνα, το ιστορικό, η νευρολογική εξέταση και η κλινική κρίση. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος η τεχνολογία να παράγει περισσότερες πληροφορίες από όσες μπορούμε να ερμηνεύσουμε.

Και τότε εμφανίζεται ένα διαφορετικό μαγνητικό πεδίο: εκείνο της ιατρικής ευθύνης. Η έλξη προς την επέμβαση, προς την εντυπωσιακή διάγνωση, προς την αυθεντία του μηχανήματος, πρέπει να υποχωρεί μπροστά σε ένα απλούστερο ερώτημα: τι χρειάζεται πραγματικά ο συγκεκριμένος ασθενής;

Ο σύγχρονος γιατρός δεν καλείται απλώς να βλέπει περισσότερα. Καλείται να διακρίνει τι έχει σημασία ανάμεσα σε όλα όσα βλέπει. Να γνωρίζει πότε μια εικόνα απαιτεί δράση και πότε η καλύτερη απόφαση είναι η παρακολούθηση. Να χρησιμοποιεί την τεχνολογία χωρίς να υποτάσσεται στη γοητεία της.

Γιατί τα ισχυρότερα μαγνητικά πεδία της ιατρικής δεν βρίσκονται πάντοτε μέσα στον τομογράφο. Βρίσκονται ανάμεσα στη γνώση και στην αμφιβολία, στην επιστημονική δυνατότητα και στην ανθρώπινη ανάγκη, σε αυτό που μπορεί να γίνει και σε αυτό που πρέπει να γίνει.

Ο μαγνήτης αποκαλύπτει όσα κρύβει το σώμα. Η ιατρική σκέψη οφείλει να αποκαλύπτει όσα κρύβονται πίσω από την εικόνα. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να μαγνητίζει η τεχνολογία το βλέμμα του γιατρού, αλλά να παραμένει ο άνθρωπος το κέντρο της προσοχής του.