Ταμπού.

Το ταμπού είναι ο φράχτης που υψώνει η κοινωνία γύρω από τις επιθυμίες της και ύστερα βαφτίζει την υπέρβασή του ανηθικότητα.

Ο έρωτας υπήρξε πάντοτε ένας από τους μεγαλύτερους παραβάτες. Δεν σεβάστηκε κοινωνικές τάξεις, θρησκευτικές επιταγές, οικογενειακές συμβάσεις ούτε τις βολικές βεβαιότητες εκείνων που θέλουν να ορίζουν πώς πρέπει να αγαπά κανείς.

Η κοινωνία κατασκεύασε κανόνες, τους έντυσε με ηθική και τους παρέδωσε από γενιά σε γενιά σαν αμετάβλητες αλήθειες. Η μονογαμία έγινε πρότυπο, η απιστία αμάρτημα, η ζήλια απόδειξη αγάπης και η αποκλειστικότητα πιστοποιητικό ιδιοκτησίας. Κάπως έτσι, ο έρωτας βρέθηκε κατηγορούμενος και η επιθυμία υποχρεώθηκε να απολογείται.

Μόνο που η ανθρώπινη επιθυμία δεν υπήρξε ποτέ τόσο τακτοποιημένη όσο οι κοινωνικοί κανονισμοί. Άλλοι αγαπούν έναν άνθρωπο για μια ζωή, άλλοι ερωτεύονται ξανά, άλλοι αναζητούν διαφορετικές μορφές συντροφικότητας. Άλλοι επιλέγουν τη μοναχικότητα και άλλοι ασφυκτιούν μέσα σε αυτήν. Η ποικιλία των ανθρώπινων σχέσεων δεν αποτελεί από μόνη της ούτε αρετή ούτε ελάττωμα.

Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν μια επιθυμία αποκλίνει από το συνηθισμένο, αλλά αν σέβεται την ελευθερία και την ακεραιότητα του άλλου. Η συναίνεση, η ειλικρίνεια και η αξιοπρέπεια δεν καταργούνται επειδή κάποιος αποφασίζει να αμφισβητήσει την παράδοση. Αντίστοιχα, μια σχέση δεν γίνεται δίκαιη μόνο και μόνο επειδή ακολουθεί τους κοινωνικά αποδεκτούς κανόνες.

Πόσοι γάμοι διατηρούνται ως βιτρίνες κοινωνικής ευπρέπειας, ενώ πίσω από τις κουρτίνες τους κατοικούν η αδιαφορία, η καταπίεση και η υποκρισία; Πόσες επιθυμίες θάβονται από τον φόβο της κοινωνικής κατακραυγής; Και πόσοι άνθρωποι περνούν μια ολόκληρη ζωή προσποιούμενοι ότι είναι αυτό που οι άλλοι περιμένουν;

Η κοινωνία συχνά συγχωρεί ευκολότερα την υποκρισία που αναγνωρίζει παρά την ελευθερία που δεν καταλαβαίνει.

Βεβαίως, δεν είναι κάθε απαγόρευση αυθαίρετη ούτε κάθε παράβαση πράξη απελευθέρωσης. Υπάρχουν όρια που προστατεύουν τον άνθρωπο από την εκμετάλλευση, τη βία και την παραβίαση της βούλησής του. Η ελευθερία δεν σημαίνει ότι όλα επιτρέπονται· σημαίνει ότι οι περιορισμοί χρειάζονται ουσιαστική δικαιολόγηση και όχι απλώς την επίκληση μιας παλιάς συνήθειας.

Ίσως, όμως, το βαθύτερο ταμπού να είναι η αμφισβήτηση της ίδιας της εξουσίας που ασκούμε πάνω στις ζωές των άλλων. Η δυσκολία να αποδεχτούμε ότι ο διπλανός μας μπορεί να επιλέγει διαφορετικά, χωρίς να χρειάζεται τη συγκατάθεσή μας. Ότι η προσωπική μας ηθική δεν αποτελεί υποχρεωτικά παγκόσμιο νόμο.

Γιατί τα ταμπού δεν συντηρούνται μόνο από τους νόμους και τις θρησκείες. Συντηρούνται από τα οικογενειακά τραπέζια, τα κουτσομπολιά της γειτονιάς, τα ειρωνικά χαμόγελα, τις προσβλητικές ετικέτες και την ανομολόγητη απαίτηση να μη διαφέρεις υπερβολικά.

Ο άνθρωπος φοβάται συχνά λιγότερο την ίδια του την επιθυμία από την πιθανότητα να αποκαλυφθεί ότι την έχει.

Και τότε αρχίζει να ζει διπλά: μία ζωή για τον εαυτό του και μία για το κοινό.

Το μεγαλύτερο ταμπού δεν είναι αυτό που απαγορεύεται να κάνεις. Είναι αυτό που φοβάσαι να παραδεχτείς ότι επιθυμείς, επειδή έχεις μάθει να ντρέπεσαι για τον εαυτό σου.