Ο Ασπροδόντης.

 

Ο Ασπροδόντης του Τζακ Λόντον: Ο Ήμερος Λύκος που Καθρέφτισε την Ανθρωπότητα.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η λογοτεχνία του νατουραλισμού βρήκε έναν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της στο πρόσωπο του Τζακ Λόντον. Το 1906, ο Αμερικανός συγγραφέας παρέδωσε στο παγκόσμιο κοινό τον «Ασπροδόντη» (White Fang), ένα αριστουργηματικό μυθιστόρημα επιβίωσης που έμελλε να γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Μέσα από τα μάτια ενός ημίαιμου λύκου, ο Λόντον δεν έγραψε απλώς μια περιπέτεια στον παγωμένο Βορρά, αλλά συνέθεσε μια βαθιά φιλοσοφική μελέτη για τη φύση, την ανατροφή και την ίδια την ανθρώπινη ηθική.

📚 Ο «Νόμος του Κρέατος» και η Γέννηση στην Άγρια Φύση.

Η ιστορία μας εισάγει στην αφιλόξενη και άγρια περιοχή του Γιούκον στην Αλάσκα, κατά τη διάρκεια της χρυσοθηρίας του Κλόνταϊκ. Μέσα από τις σκληρές συνθήκες επιβίωσης μιας αγέλης λύκων, μια ημίαιμη λύκαινα (η Κίτσε) και ένας μονόφθαλμος λύκος ζευγαρώνουν. Από τη γέννα τους, μόνο ένα γκρίζο κουτάβι καταφέρνει να επιζήσει από την πείνα.

Αυτό το μικρό λυκόσκυλο -ο Ασπροδόντης- έρχεται αμέσως αντιμέτωπο με την πρωτόγονη αλήθεια της φύσης. Όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Λόντον:

«Ο στόχος της ζωής ήταν το κρέας. Η ίδια η ζωή ήταν κρέας. Η ζωή τρεφόταν με ζωή. Υπήρχαν εκείνοι που έτρωγαν κι εκείνοι που τρώγονταν. Ο νόμος ήταν: Φάε ή θα σε φάνε.»

Σε αυτό το περιβάλλον δεν υπάρχει χώρος για ηθική. Υπάρχει μόνο το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Το κουτάβι μαθαίνει γρήγορα να εφαρμόζει τον μοναδικό κανόνα του Βορρά: «να καταπιέζεις τον αδύναμο και να υπακούς στον ισχυρό».

📚 Η Γνωριμία με τους «Θεούς» και η Σκληρή Ανατροφή.

Η πραγματική οδύσσεια του Ασπροδόντη ξεκινά όταν έρχεται σε επαφή με τον πολιτισμό και τους ανθρώπους, τους οποίους αντιλαμβάνεται ως παντοδύναμους «θεούς». Κατά τη διάρκεια μιας βόλτας, το κουτάβι και η μητέρα του συναντούν μια ομάδα Ινδιάνων. Ο αρχηγός τους, ο Γκρίζος Κάστορας, αναγνωρίζει τη λύκαινα και παίρνει μαζί του το κουτάβι, το οποίο ονομάζει "Ασπροδόντη" λόγω των κατάλευκων δοντιών του.

Ο Γκρίζος Κάστορας αντιπροσωπεύει τη δικαιοσύνη χωρίς συναίσθημα· είναι αυστηρός και σκληρός, αλλά όχι άδικος. Ωστόσο, η ζωή στον καταυλισμό σμιλεύει τον χαρακτήρα του ζώου με τον πιο βίαιο τρόπο. Δέχεται συνεχείς επιθέσεις από τα άλλα σκυλιά και απομονώνεται, αναπτύσσοντας έναν άγριο, μοναχικό και επιθετικό χαρακτήρα.

📚 Η Κάθοδος στην Ανθρώπινη Κακία.

Όταν ο Γκρίζος Κάστορας παίρνει τον Ασπροδόντη σε μια πόλη χρυσοθήρων, το λυκόσκυλο αλλάζει χέρια με τον πιο τραγικό τρόπο. Ένας πανούργος και κακός άνθρωπος, ο Όμορφος Σμιθ, παρασύρει τον Ινδιάνο αρχηγό στον αλκοολισμό και τον αναγκάζει να του πουλήσει τον Ασπροδόντη.

Ο Σμιθ αντιπροσωπεύει την απόλυτη ανθρώπινη κακία και απληστία. Κακοποιεί βάναυσα το ζώο για να του ξυπνήσει τα πιο άγρια ένστικτά και το μετατρέπει σε σκύλο-μονομάχο για παράνομες αρένες. Ο Ασπροδόντης κερδίζει όλες τις μάχες, σκορπίζοντας τον θάνατο, μέχρι που έρχεται αντιμέτωπος με ένα επιθετικό μπουλντόγκ που παραλίγο να του κόψει τον λαιμό.

Εδώ, ο Λόντον αναδεικνύει το αιώνιο ερώτημα: Φύση ή Ανατροφή (Nature vs. Nurture);

«Οι άνθρωποι αυτοί ήταν το περιβάλλον του και σμίλευαν τον πηλό του, μετατρέποντάς τον σε ένα πλάσμα πολύ πιο άγριο από αυτό που είχε προβλέψει η Φύση. Παρόλα αυτά, η Φύση τού είχε δώσει πλαστικότητα... Προσαρμόστηκε και έζησε.»

📚 Η Λύτρωση και η Καταξίωση στον Νότο.

Την τελευταία στιγμή πριν πεθάνει στην αρένα, ο Ασπροδόντης σώζεται από τον Γουίντον Σκοτ, έναν εύπορο μηχανικό ορυχείων που αντιπροσωπεύει την ανώτερη ηθική, τη συμπόνια και τη λύτρωση. Ο Σκοτ αγοράζει το μισοπεθαμένο ζώο και, με απίστευτη υπομονή και στοργή, καταφέρνει να σπάσει τον τοίχο της επιθετικότητάς του. Για πρώτη φορά στη ζωή του, ο Ασπροδόντης νιώθει το συναίσθημα της αγάπης και ακολουθεί τον νέο του αφέντη στην ηλιόλουστη Καλιφόρνια.

Εκεί, ο Ασπροδόντης ολοκληρώνει την αντίστροφη πορεία από το προηγούμενο έργο του συγγραφέα, «Το Κάλεσμα της Άγριας Φύσης» (όπου ένας σκύλος αγριεύει και γίνεται λύκος). Ο Ασπροδόντης προσαρμόζεται στους νόμους του πολιτισμού και η τελική του δικαίωση έρχεται όταν ένας δραπέτης φυλακών εισβάλλει στο κτήμα για να εκδικηθεί την οικογένεια Σκοτ. Ο Ασπροδόντης επιτίθεται στον εγκληματία, σώζει τους ανθρώπους του και, παρά τους σοβαρούς τραυματισμούς του, επιζεί, κερδίζοντας τον τίτλο του «Ευλογημένου Λύκου».

📚 Μια Φιλοσοφία Έντασης και Ανθρωπιάς.

Ο Τζακ Λόντον έχυσε στις σελίδες αυτού του βιβλίου τις δικές του εμπειρίες ως χρυσοθήρας, αλλά και την προσωπική του κοσμοθεωρία για τη ζωή. Για τον Λόντον, η ζωή δεν ήταν μια παθητική κατάσταση, αλλά μια φλόγα που πρέπει να καίει έντονα:

«Ο προορισμός του ανθρώπου είναι να ζει, όχι απλά να υπάρχει... Προτιμώ να είμαι μια υπέροχη φωτοβολίδα παρά ένας κοιμισμένος και αιώνιος πλανήτης».

Αυτή η ορμή για ζωή είναι που κρατά τον Ασπροδόντη ζωντανό στις πιο σκοτεινές του στιγμές. Και παρά τη σκληρότητα του κόσμου που περιγράφει, ο συγγραφέας αφήνει μια χαραμάδα ελπίδας, θυμίζοντάς μας πως:

«Το να ρίχνεις ένα κόκαλο στο σκυλί δεν είναι φιλανθρωπία. Φιλανθρωπία είναι να μοιράζεσαι το κόκκαλο με το σκυλί, όταν είσαι εξίσου πεινασμένος με αυτό.»

Ο Ασπροδόντης παραμένει μέχρι σήμερα ένα διαχρονικό ανάγνωσμα γιατί δεν μιλάει απλώς για τη φύση των ζώων, αλλά για τη δική μας φύση. Μας υπενθυμίζει ότι η αγάπη και η υπομονή έχουν τη δύναμη να εξημερώσουν ακόμα και το πιο άγριο σκοτάδι.