Η νεκρή φύση στη φωτογραφία δεν χρειάζεται πινέλα, ούτε καλλιτεχνικές πινελιές. Ένα μήλο πάνω σε ένα τραπέζι, ένα ποτήρι κρασί δίπλα σε ένα μισοφαγωμένο γεύμα, ένα βάζο με λουλούδια που αρχίζουν να μαραίνονται. Αντικείμενα της καθημερινότητας, ακίνητα μπροστά στον φακό, περιμένοντας κάποιον να τους δώσει σημασία.
Ο φωτογράφος δεν δημιουργεί τα αντικείμενα· δημιουργεί τη σχέση μας μαζί τους. Επιλέγει τη γωνία, το φως, τη σκιά, την απόσταση. Ένα κομμένο πορτοκάλι μπορεί να γίνει αισθησιακό, ένα άδειο ποτήρι να υπονοήσει μια απουσία, ένα τσαλακωμένο τραπεζομάντιλο να μαρτυρήσει πως κάποιος μόλις σηκώθηκε από το τραπέζι. Η φωτογραφία δεν καταγράφει απλώς όσα υπάρχουν. Μας κάνει να αναρωτιόμαστε τι συνέβη πριν και τι θα συμβεί μετά.
Κι εκεί βρίσκεται η γοητεία της νεκρής φύσης: στην απουσία του ανθρώπου που, ωστόσο, παραμένει παντού παρών. Στο μισοτελειωμένο φαγητό, στα ψίχουλα, στο αποτύπωμα ενός ποτηριού, στο μαχαίρι που εγκαταλείφθηκε δίπλα στο ψωμί. Δεν βλέπουμε κανέναν, αλλά αισθανόμαστε την παρουσία του. Σαν να βγήκε για λίγο από το κάδρο, αφήνοντας πίσω του τα ίχνη μιας ζωής που συνεχίζεται κάπου αλλού.
Στην εποχή των αμέτρητων φωτογραφιών, η νεκρή φύση αποκτά και μια ειρωνική διάσταση. Φωτογραφίζουμε το φαγητό πριν το φάμε, το κρασί πριν το πιούμε, το τραπέζι πριν καθίσουμε γύρω του. Μερικές φορές, η ανάγκη να απαθανατίσουμε την απόλαυση προηγείται της ίδιας της απόλαυσης. Το γεύμα γίνεται εικόνα προτού γίνει εμπειρία και η στιγμή καταναλώνεται στην οθόνη πριν καταναλωθεί στο στόμα.
Ίσως, τελικά, η νεκρή φύση να μην αφορά τα νεκρά αντικείμενα, αλλά τις ζωντανές στιγμές που κινδυνεύουμε να χάσουμε προσπαθώντας να τις κρατήσουμε για πάντα.
Γιατί η φωτογραφία μπορεί να διασώσει την εικόνα ενός φρούτου, όχι όμως τη γεύση του. Κι ένα ποτήρι κρασί, όσο τέλεια κι αν φωτογραφηθεί, παραμένει άδειο από απόλαυση αν κανείς δεν το σηκώσει στα χείλη του.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου