Ζούμε σε μια εποχή που θέλει να πιστεύει πως όλα μπορούν να αυτοματοποιηθούν. Οι μηχανές υπολογίζουν, οι αλγόριθμοι προβλέπουν, η τεχνητή νοημοσύνη γράφει, σχεδιάζει, μεταφράζει, διαγιγνώσκει. Ο άνθρωπος παραδίδει στη μηχανή όλο και περισσότερες από τις λειτουργίες που κάποτε θεωρούσε αποκλειστικά δικές του.
Κι όμως, όσο περισσότερο τελειοποιείται η μηχανή, τόσο πιο καθαρά εμφανίζεται το όριό της.
Γιατί άλλο είναι να εκτελείς μια εντολή και άλλο να αντιλαμβάνεσαι τη σημασία της. Άλλο να αναγνωρίζεις ένα πρόβλημα και άλλο να καταλαβαίνεις τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από αυτό. Η τεχνολογία μπορεί να επεξεργαστεί δεδομένα· δεν μπορεί να μετατρέψει από μόνη της τη γνώση σε κρίση, ούτε την ακρίβεια σε σοφία.
Και κάπου εκεί επιστρέφει το ανθρώπινο χέρι.
Το χέρι του χειρουργού, του τεχνίτη, του μουσικού, του ζωγράφου, του αγρότη. Το χέρι που δεν είναι απλώς ένα βιολογικό εργαλείο αλλά η προέκταση μιας σκέψης, μιας εμπειρίας, μιας στιγμής. Το χέρι που αισθάνεται μια αντίσταση πριν αυτή προλάβει να γίνει αριθμός. Που αλλάζει κίνηση επειδή αντιλαμβάνεται κάτι που δεν περιγράφεται εύκολα με λέξεις.
Η σύγχρονη τεχνολογία μπορεί να κατασκευάσει εξαιρετικά εργαλεία. Δεν μπορεί όμως να καταργήσει την ανάγκη εκείνου που κρατά το εργαλείο.
Και ίσως αυτό να είναι το παράδοξο της εποχής μας: όσο πιο έξυπνες γίνονται οι μηχανές, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτά η ανθρώπινη κρίση. Όσο περισσότερες αποφάσεις μπορούν να αυτοματοποιηθούν, τόσο πιο σημαντικό γίνεται να γνωρίζουμε ποιες δεν πρέπει να αυτοματοποιηθούν.
Γιατί υπάρχουν στιγμές όπου δεν αρκεί να ξέρεις τι πρέπει να γίνει. Πρέπει να αισθανθείς πώς πρέπει να γίνει και, κυρίως, για ποιον.
Εκεί τελειώνει η τεχνολογία και αρχίζει η ευθύνη.
Και το ανθρώπινο χέρι δεν είναι το αντίπαλο της μηχανής. Είναι εκείνο που της δίνει κατεύθυνση. Το όριο της σύγχρονης τεχνολογίας δεν βρίσκεται στην αδυναμία της να κάνει περισσότερα. Βρίσκεται στην ανάγκη του ανθρώπου να θυμάται γιατί τα κάνει.
Γιατί μπορεί κάποτε η μηχανή να αποκτήσει περισσότερη ακρίβεια από το ανθρώπινο χέρι.
Αλλά δεν πρέπει να αποκτήσει το δικαίωμα να ξεχάσει για ποιον απλώνεται αυτό το χέρι.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου